اهمیت سیستم شگفت انگیز گردش خون به دندان ها

سیستم گردش خون ما

سیستم گردش خون ما چیزی کمتر از یک شگفتی نیست. این سیستم خستگی ناپذیر خون غنی از اکسیژن را به هر قسمت از بدن ما پمپاژ می کند و تضمین می کند که اندام ها، عضلات و حتی دندان های ما مواد مغذی مورد نیاز خود را برای قوی و سالم ماندن دریافت می کنند. در حالی که ما اغلب به نقش خون در عملکرد قلب و مغز خود فکر می کنیم، تأثیر آن بر سلامت دهان و دندان ما نیز به همان اندازه حیاتی است.

دهان دارای شبکه پیچیده ای از رگ های خونی است که تضمین می کند همه چیز از لثه ها تا زبان سالم بماند. عصب دهی و خون رسانی دندان های فک بالا و پایین به رگ های خونی و اعصابی بستگی دارند که فک بالا و پایین را تغذیه می کنند. از آنجا که فک بالا به ترتیب بخشی از قسمت میانی صورت و قسمت فک پایین به قسمت پایینی صورت در نظر گرفته می شود، منطقی است که فرض کنیم آنها دارای سیستم عصبی – عروقی جداگانه ای هستند. در حالی که درست است که در استخوان آلوئولار، اعصاب و رگ های فک بالا و پایین آینه یکدیگر هستند، اما تفاوت های آناتومیکی در شاخه های اضافی و ساختارهای مجاور، مانند سوراخ منتال فک پایین یا سوراخ کامی بزرگ کام سخت، وجود دارند.

ما معتقدیم که درک چگونگی تأثیر جریان خون بر دندان ها می تواند در حفظ لبخندی سالم تر در طول زندگی کمک کند! در این مقاله نگاهی دقیق تر به برخی از شریان ها و رگ های کلیدی مسئول گردش خون دهان می اندازیم.

حقایق کلیدی در مورد عصب رسانی عصبی عروقی دندان ها

این مقاله به بررسی عروق عصبی اصلی که هم فک بالا و هم فک پایین را تغذیه می کنند، از جمله تخلیه وریدی دندان ها می پردازد و با توضیح پیامدهای پاتولوژیک زمانی که دندان دچار تروما می شود و این تغذیه قطع می شود، پایان می یابد.

عصب رسانی عروقی دندان های قوس دندانی فک بالا

عصب رسانی عروقی دندان های قوس دندانی فک بالا

عصب رسانی دندان های فک بالا

عصب فک بالا که دومین شاخه عصب سه قلو (CN V/II) است، رشته های حسی دندان های قوس دندانی فک بالا را حمل می کند. این عصب به صورت جانبی به سینوس غاریcavernous  می رود و از طریق سوراخ روتندوم rotundum در حفره جمجمه میانی از جمجمه خارج می شود و به حفره پتریگوپالاتین pterygopalatine  منتهی می شود.

در اینجا به چهار شاخه اصلی تقسیم می شود که عبارتند از عصب آلوئولار فوقانی خلفی، عصب زیر حدقه ای، عصب گونه و شاخه های گانگلیونی به شبکه پتریگوئید.

عصب زیر حدقه ای دو شاخه جدا می کند که به شبکه دندانی فوقانی کمک می کنند. این شاخه ها عبارتند از عصب آلوئولار فوقانی قدامی و عصب آلوئولار فوقانی میانی. شاخه های دیگر عصب فک بالا، شاخه های گانگلیونی، عصب آلوئولار فوقانی خلفی و عصب گونه ای هستند. عصب زیر حدقه ای با عصب خلفی فوقانی یک شبکه تشکیل می دهد، عصب آلوئولار که به عنوان شبکه دندانی فوقانی شناخته می شود.

• آلوئولار خلفی فوقانی به صورت جانبی به شیار پتریگوماگزیلاری و به حفره زیر گیجگاهی تبدیل می شود. این عصب از طریق سطح زیر گیجگاهی فک بالا پایین می رود تا بخش خلفی شبکه دندانی فوقانی را تشکیل دهد و قسمت خلفی سینوس فک بالا و همچنین دندان های مولر فک بالا را عصب دهی می کند.
• عصب آلوئولار فوقانی میانی در مسیر خود متغیر است و همانطور که پایین می آید تا بخش میانی شبکه دندانی فوقانی را تشکیل دهد، قسمت های داخلی و جانبی سینوس فک بالا و دندان های مولر کوچک را عصب دهی می کند. در برخی موارد، اگر توسط عصب آلوئولار فوقانی خلفی پوشانده نشده باشد، ممکن است ریشه مزیوباکال دندان مولر اول را عصب دهی کند.
• در نهایت، عصب آلوئولار فوقانی قدامی پایین می آید تا بخش قدامی شبکه دندانی فوقانی را تشکیل دهد. این قسمت قدامی سینوس فک بالا و همچنین دندان های پیشین و نیش را عصب دهی می کند.

قبل از ادامه، باید چند نکته دیگر در مورد عصب زیر کاسه چشم گفته شود. این عصب از حفره پتریگوپالاتین از طریق شکاف تحتانی کاسه چشم به داخل کاسه چشم امتداد می یابد. از طریق شیار کاسه تحتانی چشم و کانال زیر کاسه چشم به سمت جلو از کاسه چشم خارج می شود و در نهایت از طریق سوراخ زیر کاسه چشم به صورت می رسد. در اینجا به سه شاخه تقسیم می شود که عبارتند از شاخه بینی، شاخه پلکی تحتانی و شاخه لبی فوقانی. این شاخه ها به ترتیب غضروف آلار بینی، پوست پلک تحتانی و لب فوقانی را خونرسانی می کنند.

خونرسانی و تخلیه وریدی دندان های فک بالا

خونرسانی و تخلیه وریدی دندان های فک پایین

از شریان کاروتید خارجی، شریان فک بالا خارج می شود که هم به دندان های فک بالا و هم به دندان های فک پایین خونرسانی می کند.

قوس دندانی فک بالا توسط شبکه ای از سه شاخه شریانی تغذیه می شود که شامل شریان آلوئولار قدامی فوقانی، شریان آلوئولار میانی فوقانی و شریان آلوئولار خلفی فوقانی است.

• شریان آلوئولار خلفی فوقانی از سومین شاخه شریان فک بالا منشأ می گیرد. این شریان از حفره جمجمه ای میانی قبل از ورود شریان فک بالا به حفره پتریگوپالاتین خارج می شود. این شریان به سطح زیر گیجگاهی فک بالا ادامه می یابد و وارد آن می شود تا سینوس فک بالا، دندان های مولر کوچک و دندان های مولر بزرگ را خونرسانی کند.
• شریان آلوئولار فوقانی میانی از شریان زیر حدقه ای منشأ می گیرد، همانطور که شریان آلوئولار فوقانی قدامی نیز از آن منشأ می گیرد. با این حال، گاهی اوقات این شریان وجود ندارد. اگر وجود داشته باشد، از داخل کانال زیر حدقه ای منشأ می گیرد و در آنجا به سینوس فک بالا و شبکه عصبی در سطح دندان نیش خونرسانی می کند.
• شریان آلوئولار فوقانی قدامی نیز در سطح شریان آلوئولار فوقانی میانی منشأ می گیرد و با آن همراه می شود تا بخش قدامی قوس فک بالا، سینوس فک بالا و دندان های قدامی را خونرسانی کند.

در مورد تخلیه وریدی، ورید آلوئولار فوقانی خلفی، ورید آلوئولار فوقانی میانی و ورید آلوئولار فوقانی قدامی به شبکه وریدی پتریگوئید تخلیه می شوند.

عصب رسانی دندان های فک پایین

دندان های فک پایین در درجه اول توسط عصب آلوئولار تحتانی که شاخه ای از عصب فک پایین (شاخه سوم عصب سه قلو) است، خونرسانی می شوند.

عصب فک پایین (مندیبولار) به دلیل ادغام ریشه های حسی بزرگ و حرکتی کوچک خود درست پس از خروج از جمجمه از طریق سوراخ بیضی، فیبرهایی را حمل می کند که هم حسی و هم حرکتی هستند. این عصب وارد حفره زیر گیجگاهی می شود و بلافاصله شاخه مننژیال، یک شاخه فوقانی و یک شاخه تحتانی را ایجاد می کند.

شاخه قدامی کوچکتر و حرکتی است، به جز شاخه باکال که حسی باقی می ماند. شاخه های دیگر شامل عصب ماستریک، اعصاب گیجگاهی عمقی قدامی و خلفی، عصب پتریگوئید داخلی و عصب پتریگوئید خارجی هستند. شاخه خلفی بزرگتر از این دو است و نسبت شاخه های حرکتی و حسی آن دقیقاً برعکس شاخه قدامی است. شاخه حرکتی منفرد، شاخه عصب میلوهیوئید است، در حالی که شاخه های حسی عبارتند از عصب گوشکی-گیجگاهی، عصب زبانی و عصب آلوئولار تحتانی.

عصب آلوئولار تحتانی بزرگترین شاخه فک پایین است و قبل از عبور از بین رباط اسفنومندیبولار و شاخ فک پایین، به عضله پتریگوئید جانبی نزول می کند و در نهایت وارد سوراخ آلوئولار تحتانی (معروف به فک پایین) شده و از طریق آن تا سطح پرمولر دوم امتداد می یابد، جایی که درست مانند شریان آلوئولار تحتانی، به اعصاب منتال و اینسیزیو مربوطه ختم می شود. این عصب، تمام دندان های فک پایین، رباط های پریودنتال و لثه را از دندان های پرمولر به سمت جلو تا خط میانی عصب دهی می کند.

• عصب منتال، چانه، لب پایین، لثه صورت و مخاط را از دندان پرمولر دوم به سمت جلو عصب دهی می کند.
• عصب اینسیزیو، دندان ها و رباط های پریودنتال را از دندان پرمولر اول به سمت جلو عصب دهی می کند.

خونرسانی و تخلیه وریدی دندان های فک پایین

شریان فک بالا یک شاخه واحد برای خونرسانی به دندان های فک پایین ایجاد می کند که به عنوان شریان آلوئولار تحتانی شناخته می شود. این شریان به همراه عصب آلوئولار تحتانی به سمت پایین نزول می کند و از طریق سوراخ فک پایین وارد استخوان می شود. در سطح دندان مولر کوچک دوم، پس از خونرسانی به تمام دندان های فک پایین، به شاخه های شریان های منتال و اینسیزیو ختم می شود.

شریان های منتال و اینسیزیو به ترتیب لثه لبی دندان های قدامی و خود دندان های قدامی را خونرسانی می کنند.

ورید آلوئولار تحتانی تنها جمع کننده خون پمپ شده در اطراف فک پایین است و به شبکه وریدی پتریگوئید تخلیه می شود.

هنگامی که دندانی دچار ضربه می شود، مانند ضربه خوردن در حین زمین خوردن یا مسابقات ورزشی، ممکن است چندین درجه آسیب، از یک ضربه مغزی ساده گرفته تا شکستگی و تا نیمه دررفتگی یا حتی کنده شدن، رخ دهد. هر یک از این آسیب ها ممکن است باعث آسیب به اپکس دندان شود (جایی که عروق عصبی وارد می شوند) و وقتی این اتفاق رخ می دهد، احتمالاً دندان از دست می رود. در نتیجه، دندان تغییر رنگ می دهد و خاکستری به نظر می رسد. در عکس برداری با اشعه ایکس، می توان کلسیفیه شدن حفره پالپ را مشاهده کرد و وقتی این اتفاق رخ می دهد، برای جلوگیری از تحلیل داخلی، به عصب کشی نیاز است. اگر دندان هنوز در استخوان آلوئولار سالم باشد، یک روکش ساده یا روکش پس از یک درمان ریشه موفق، دندان ها را احیاء می کند.

چگونه خون دندان ها را سالم نگه می دارد؟

درست مانند بقیه بدن، دندان ها برای قوی ماندن به یک منبع ثابت اکسیژن و مواد مغذی متکی هستند. در حالی که خود دندان ها حاوی رگ های خونی نیستند، بافت های اطراف و داخل آنها این رگ ها را دارند. در اینجا نحوه کمک گردش خون به سلامت دهان و دندان آورده شده است:

• تغذیه دندان ها و لثه ها – پالپ داخل دندان ها حاوی رگ های خونی است که مواد مغذی ضروری را برای قوی نگه داشتن عاج (لایه داخلی دندان ها) فراهم می کنند. لثه های سالم، که توسط جریان خوب خون پشتیبانی می شوند، به محافظت در برابر عفونت و التهاب کمک می کنند.
• حمایت از سلامت استخوان – گردش خون نقش کلیدی در سالم نگه داشتن استخوان فک ایفا می کند، که برای حفظ دندان های قوی ضروری است. بافت استخوانی اطراف دندان ها به لطف اکسیژن و مواد مغذی که توسط خون تأمین می شود، دائماً در حال بازسازی است.
• مبارزه با عفونت – یک سیستم گردش خون با عملکرد خوب به انتقال گلبول های سفید خون به دهان کمک می کند و به مبارزه با باکتری های مضری که باعث بیماری لثه و سایر عفونت ها می شوند، کمک می کند.
• درمان و ترمیم – چه بریدگی کوچکی روی لثه های خود داشته باشید و چه جراحی دندان انجام داده باشید، جریان خون مناسب با رساندن پلاکت ها و مواد مغذی ضروری به ناحیه آسیب دیده، بهبود سریع تر را تضمین می کند.

وقتی جریان خون به خطر می افتد چه اتفاقی می افتد؟

گردش خون ضعیف می تواند اثرات جدی بر سلامت دهان و دندان داشته باشد. بیماری هایی مانند دیابت و فشار خون بالا می توانند جریان خون را محدود کنند و منجر به بیماری لثه، کند شدن روند بهبودی پس از اقدامات دندانپزشکی و حتی افزایش خطر از دست دادن دندان شوند. سیگار کشیدن یکی دیگر از عوامل اصلی است، زیرا رگ های خونی را منقبض می کند و دریافت اکسیژن و مواد مغذی مورد نیاز لثه ها را دشوارتر می کند.

حفظ سلامت سیستم گردش خون به دندان ها

حفظ سلامت سیستم گردش خون به دندان ها

برای حفظ سلامت سیستم گردش خون و حمایت از سلامت دهان و دندان خود، موارد زیر را در نظر بگیرید:

• رژیم غذایی متعادل و سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی داشته باشید.
• آب کافی بنوشید تا جریان خون به طور موثر حفظ شود.
• برای بهبود گردش خون به طور منظم ورزش کنید.
• از سیگار کشیدن و مصرف بیش از حد الکل اجتناب کنید.
• برای معاینات منظم جهت نظارت بر سلامت لثه به دندانپزشک مراجعه کنید.

سیستم گردش خون نقش مهمی در حفظ سلامت دندان ها و لثه های قوی ایفا می کند. با سالم نگه داشتن آن، نه تنها از سلامت کلی خود محافظت می کنید، بلکه لبخند سالمی را در طول عمر خود تضمین می کنید. اگر در مورد سلامت دهان و دندان خود نگرانی دارید، همین امروز از یک دندانپزشک وقت ملاقات بگیرید!