تغییر رنگ دندان چیست؟

با لکه هایی که روی دندان ها ایجاد می شوند یا با تغییراتی که در مواد دندانی بوجود می آید، رنگ دندان ها می تواند تغییر کند. دندانپزشک ها تغییر رنگ دندان ها را به سه دسته اصلی تقسیم می کنند:

تغییر رنگ خارجی دندان ها

این اتفاق زمانی رخ می دهد که روی لایه بیرونی دندان ها (مینای دندان) در نتیجه مصرف قهوه، مشروب، نوشابه، یا دیگر نوشیدنی ها و غذاها لکه ایجاد می شود. کشیدن سیگار نیز می تواند موجب تغییر بیرون دندان ها شود.

تغییر رنگ دندان
تغییر رنگ دندان

تغییر رنگ داخلی دندان ها

این اتفاق زمانی رخ می دهد که ساختار داخلی دندان (عاج دندان) تیره می شود یا هاله زرد رنگی پیدا می کند. عللی که موجب تغییر رنگ داخلی دندان ها می شوند عبارتند از قرار گرفتن بیش از حد دندان ها در معرض فلوراید در اوایل کودکی، استفاده مادر از آنتی بیوتیک تتراسایکلین یا داکسی سایکلین در طول نیمه دوم بارداری و استفاده از آن در کودکان ۸ ساله و کمتر.

تغییر رنگ دندان ها با افزایش سن

این نوع تغییر رنگ دندان ها ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی است. علاوه بر لکه هایی که با غذاها و کشیدن سیگار بوجود می آیند، عاج دندان به طور طبیعی به مرور زمان زرد می شود. مینایی که دندان ها را پوشش می دهد، با افزایش سن نازک تر می شود، که اجازه می دهد عاج دندان بیشتر خود را نشان دهد. لب پر شدن دندان ها یا دیگر حوادث دندانی نیز می توانند موجب تعییر رنگ دندان ها شوند، مخصوصاً زمانی که پالپ دندان آسیب می بیند.

تغییر رنگ دندان
تغییر رنگ دندان

علل تغییر رنگ دندان ها

علاوه بر عللی که در بالا ذکر شدند، دندان ها ممکن است به دلایل مختلفی دچار تغییر رنگ شوند، از جمله:

غذاها/ نوشیدنی ها

قهوه، چای، نوشابه، مشروب، میوه ها و سبزیجات خاص (مانند گوجه) می توانند موجب ایجاد لکه روی دندان ها شوند.

مصرف تنباکو

کشیدن سیگار یا جویدن تنباکو می توانند موجب ایجاد لکه روی دندان ها شوند.

عدم رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان ها.

مسواک نزدن، نخ دندان نکشیدن، و عدم استفاده از دهانشویه های ضد عفونی کننده برای زدودن پلاک های روی دندان ها و موادی که موجب ایجاد لکه روی آنها می شوند، مانند قهوه و تنباکو می توانند موجب تغییر رنگ دندان ها شوند.

تغییر رنگ دندان
تغییر رنگ دندان

بیماری ها

بیماری متعددی هستند که موجب تغییر رنگ مینا و عاج دندان می شوند که به تغییر رنگ دندان منجر می شود. به عنوان مثال، پرتو درمانی و شیمی درمانی سر و گردن می توانند رنگ دندان ها را تغییر دهند. علاوه بر این، برخی عفونت های خاص در مادران باردار، با تحت تأثیر قرار دادن رشد مینای دندان جنین می تواند موجب تغییر رنگ دندان های او شوند.

در موارد نادر، کودکان مبتلا به بیماری دنتینوژنز ایمپرفکتا dentinogenesis imperfect با دندان های خاکستری، کهربایی (زرد مایل به قهوه ای)، یا بنفش رنگ متولد می شوند.

داروها

همانطور که در بالا اشاره شد برخی آنتی بیوتیک ها موجب تیره شدن دندان ها می شود. دهانشویه های حاوی کلرهگزیدین chlorhexidine و ستیل پیریدینیوم کلراید cetylpyridinium chloride می تواند موجب ایجاد لکه روی دندان ها شوند. آنتی هیستامین ها، داروهای مسکن اعصاب، و داروهای فشار خون بالا نیز می توانند موجب تغییر رنگ دندان ها شوند.

مواد دندانپزشکی

برخی موادی که در دندانپزشکی کاربرد دارند، مانند ترمیم های آمالگام، مخصوصاً مواد حاوی سولفید نقره، می توانند به دندان ها رنگ خاکستری بدهند.

عوامل ژنتیکی

دندان های برخی افراد به صورت ژنتیکی تیره تر از رنگ افراد دیگر است.

حوادث دندانی

حوادثی مانند زمین خوردن می توانند به رشد مینای دندان در کودکانی که دندان های آنها هنوز در حال رشد هستند آسیب برساند.

تغییر رنگ دندان
تغییر رنگ دندان

علائم تغییر رنگ دندان ها

علائم این مشکل عبارتند از ایجاد لکه روی مینای دندان، یا هاله زرد رنگ روی عاج دندان.

تشخیص تغییر رنگ دندان ها

هیچ معاینه یا بررسی خاصی نیاز نیست. دندانپزشک می تواند تغییر رنگ دندان ها را تنها با مشاهده دندان ها تشخیص دهد.

تغییر رنگ دندان ها چقدر ادامه خواهد داشت؟

برخی تغییر رنگ های دندان ها را می توان با جرمگیری یا پاکسازی تخصصی دندان ها درمان نمود. اما برخی لکه های دیگر دائمی هستند، مگر آنکه دندان ها با یک ژل بلیچ (سفید) کننده درمان (سفید) شوند.

پیشگیری از تغییر رنگ دندان ها

با ایجاد تغییراتی کوچک در سبک زندگی خود می توانید مانع تغییر رنگ دندان های خود شوید. با مسواک زدن دندان ها پس از صرف هر وعده غذایی، می توان مانع ایجاد لکه روی دندان ها شد. دندانپزشک ها توصیه می کنند پس از نوشیدن مشروب، قهوه، یا دیگر نوشیدنی ها، یا خوردن غذاهایی که روی دندان ها لکه ایجاد می کنند، دهان خود را با آب شستشو دهید، و در صورت امکان مصرف آنها را کاهش دهید یا قطع کنید. رعایت بهتر بهداشت دهان و دندان ها، با مسواک زدن، کشیدن نخ دندان، و استفاده روزانه از دهانشویه و جرمگیری و پاکسازی های تخصصی منظم و دوره ای توسط دندانپزشک نیز می توانند به پیشگیری از تغییر رنگ دندان ها کمک کنند.

گاهی اوقات با انجام درمان ریشه روی دندان هایی که عصب یا عروق خونی درون بخش داخلی (پالپ) آنها آسیب دیده است، می توان لکه های داخلی که در نتیجه این آسیب بوجود آمده اند را درمان نمود. طی این درمان، بخش های داخلی قبل از آنکه پوسیده و تیره رنگ شوند تخلیه می شوند. با این حال، دندان هایی که تحت درمان ریشه قرار گرفته اند ممکن است به هر حال تیره شوند. به منظور پیشگیری از ایجاد لکه های داخلی در دندان های کودکان، از دادن آب حاوی فلوراید با غلظت بالا به او خودداری کنید. با تماس گرفتن با مرکز آب منطقه می توانید از غلظت فلوراید در آب شرب خود مطلع شوید. سپس با دندانپزشک خود مشورت نمایید.

معمولاً پیشگیری برای تغییر رنگ خارجی دندان امکان پذیر است. درمان لکه های داخلی می تواند دشوارتر باشد و نیاز به زمان بیشتری داشته باشد.

گزینه های درمان کدامند؟

گزینه های درمان برای سفید کردن دندان می توانند بسته به علت تغییر رنگ دندان ها متفاوت باشند که شامل موارد زیر هستند:

  • استفاده از تکنیک های درست مسواک زدن و کشیدن نخ دندان.
  • پرهیز از غذاها و نوشیدنی هایی که موجب ایجاد لکه روی دندان ها می شوند.
  • باندینگ.
  • ونیر.
  • استفاده از مواد سفید کننده ای که بدون نسخه دندانپزشک می توانید از داروخانه تهیه کنید.
  • استفاده از روش هوم بلیچینگ یا همان سفید کردن دندان در منزل با استفاده از موادی که از دندانپزشک دریافت می کنید.
  • سفید کردن دندان و بلیچینگ در مطب دندانپزشک. )در مقاله بعد به شرح برخی از این روش های سفید کردن دندان ها خواهیم پرداخت.(

چه زمانی باید به متخصص مراجعه نمود.

تغییر رنگ دندان ها اساساً یک مشکل زیبایی است. در صورتی که از رنگ دندان های خود راضی نیستید به دندانپزشک مراجعه نمایید. هر گونه تغییر در رنگ طبیعی دندان های کودک باید توسط دندانپزشک مورد بررسی قرار گیرد.