• info@dr-azarakhsh.com
  • تماس با ما: 32248378(086)
  • اراک، عباس آباد، مقابل هلال احمر، خیابان عضد، ساختمان پزشکان میراحمد، طبقه چهارم

بایگانی برچسب: s

۲۳ آبان ۱۳۹۶

با وجود نرخ موفقیت بالای درمان ریشه (عصب ‌کشی)، گاهی اوقات ممکن است این درمان با شکست مواجه شود. بسیاری از علایم شکست درمان ریشه مشابه علائم نیاز به درمان ریشه است.

شکست درمان ریشه
شکست درمان ریشه

نشانه‌های شکست درمان ریشه یا عصب کشی  

  • حساسیت دندان به لمس یا ضربه
  • درد دندان – در عصب کشی استاندارد ممکن است در چند روز اول پس از درمان اندکی احساس درد داشته باشید اما در صورتی که درد بیشتر از چند روز طول بکشد یا دندان ابتدا بهتر شده و دوباره درد آن شروع شود، ممکن است نشانه عفونت مجدد مستلزم توجه پزشکی باشد.
  • ورم کردن لثه- این امکان وجود دارد که مقداری تورم در لثه اتفاق بیفتد یا دملی که از قبل در نزدیکی آن وجود داشته است، طعم یا بوی بدی بدهد. ورم صورت و داخل دهان اگر مدتی پس از عصب کشی اتفاق بیفتد ، ممکن است نشانگر عفونت مجدد باشد.
  • ترشحات لثه – در صورتی که اطراف دندان عصب کشی شده ترشحاتی وجود دارد، ممکن است نشانگر عفونت و یا تشکیل آبسه در این ناحیه باشد. بسیاری از افراد هنگام ایجاد آبسه درد زیادی دارند اما ممکن است این وضعیت کاملاً بدون درد باشد. بنابراین حتماً در صورت تجربه ترشحات لثه باید به دندانپزشک مراجعه کنید.

این علایم ممکن است به صورت دوره‌ای و یا مداوم تجربه شوند و حتی ممکن است برای مدت طولانی به طور کامل ناپدید شوند. شدت علائم متفاوت بوده و به سطح فعالیت عفونت بستگی دارد.

شکست درمان ریشه
شکست درمان ریشه

اگر دندان عصب کشی  شده علائمی نشان می‌دهد باید معاینه شوند

اگر دندانی که قبلاً عصب کشی  کرده‌ اید، هر یک از علایم بالا را نشان می‌دهد باید آن را به دندانپزشک نشان دهید. معمولاً پس از اتمام درمان ریشه مدتی طول می‌کشد تا بافت‌ها کاملاً التیام پیدا کنند اما پس از مدتی مشکلات باید برطرف شده باشد. در اکثریت موارد در صورتی که درمان به خوبی پیش رفته باشد، پس از چند روز باید دندان به طور کامل بدون درد و بدون علامت باشد.

اگر فکر می‌کنید مشکل وجود دارد باید هرچه سریع تر به دندانپزشک مراجعه کنید

به طور کلی اگر متوجه شدید مشکلی در دندان عصب کشی  شده وجود دارد، باید به دندانپزشک مراجعه کنید تا آن را ارزیابی نماید. علت این است که دندان‌هایی که تحت درمان اندودنسی قرار می‌گیرند، غیر قابل پیش ‌بینی بوده و هر زمانی امکان عود عفونت وجود دارد. یکی از دلایل متداول شکست درمان ریشه، عفونت است. عفونت خفیف اما طولانی مدت که تنها علائم جزئی ایجاد می‌کند و یا گاهی هیچ علامتی ندارد، ممکن است وضعیت دندان را به مرحله حاد بکشاند و ناگهان درد شدید و تورم قابل توجه ایجاد نماید. البته این احتمال به این معنی نیست که قطعاً چنین اتفاقی رخ خواهد داد بلکه به این معنی است که نباید در مراجعه به دندانپزشک تأخیر کنید .

۱۵ آبان ۱۳۹۶

بازسازی دندان

پس از اتمام درمان ریشه (  root canal therapy) که به آن عصب‌ کشی نیز گفته می‌شود، دندان به نوعی ترمیم دائمی دارد تا ساختار از دست ‌رفته آن جبران شده و دندان تقویت گردد. به همین منظور معمولاً پس از عصب‌ کشی دندان پر شده یا روکش می‌شود.

ترمیم و بازسازی دندان پس از درمان ریشه یا عصب‌ کشی
ترمیم و بازسازی دندان پس از درمان ریشه یا عصب‌ کشی

پرکردن دندان بهتر است یا روکش؟

در بیشتر موارد دو گزینه اصلی برای بازسازی دندان پس از درمان ریشه، شامل پر کردن یا روکش کردن دندان است. برای تصمیم‌ گیری پیش از هر چیز باید مواردی در نظر گرفته شود.

ترمیم و بازسازی دندان پس از درمان ریشه یا عصب‌ کشی
ترمیم و بازسازی دندان پس از درمان ریشه یا عصب‌ کشی

چرا دندان عصب‌ کشی شده باید ترمیم شود؟

دندان‌هایی که مجرای ریشه آنها تحت درمان قرار گرفته ‌اند، شکننده و تضعیف می‌شوند:

  • یکی از دلایل آن آسیب ‌دیدگی در حین درمان است. چرا که برای عصب‌ کشی، ابتدا دندانپزشک باید سوراخی در تاج دندان ایجاد نماید تا از طریق آن به محفظه پالپ و مجرای ریشه دسترسی داشته باشد. به این سوراخ، سوراخ دسترسی گفته می‌شود و وجود آن باعث تضعیف ساختاری دندان می گردد. بخصوص در مواردی که موقعیت دندان به صورتی است که دسترسی به مجرای ریشه آن دشوار است، این امر مهم‌تر می‌شود. چرا که در این شرایط ممکن است بخش بیشتری از ساختار دندان برداشته شود و دندان عملاً توخالی شود.
  • یکی دیگر از دلایل نیاز دندان عصب‌ کشی شده به تقویت و بازسازی، آسیب‌هایی است که دندان پیش از درمان متحمل گشته است. بسیاری از دندان‌هایی که عصب‌ کشی می‌شوند، پیش ‌از این دچار پوسیدگی زیاد یا آسیب‌ دیدگی ناشی از شکستگی بوده اند، بنابراین ساختار آنها تضعیف گشته است.
  • علاوه بر این، قدرت انعطاف‌ پذیری لایه عاج دندان که در زیر مینا قرار دارد، بر اثر استفاده از مواد شیمیایی مختلف که در حین بازسازی و ضد عفونی کردن مجرای ریشه استفاده می‌شود، کاهش یافته است. به همین علت دندان شکننده‌ تر می‌شود.

بنا به دلایل گفته شده، پس از اتمام درمان ریشه باید دندان تقویت شود تا خطر شکستگی (حتی در اثر وارد آمدن نیروی معمولی فک) برطرف شود.

ترمیم و بازسازی دندان پس از درمان ریشه یا عصب‌ کشی
ترمیم و بازسازی دندان پس از درمان ریشه یا عصب‌ کشی

دندان باید مهر و موم شود

در صورتی که آلودگی‌های موجود در دهان بتوانند راه نفوذ به داخل دندان را پیدا کنند (پدیده‌ای که به آن نشت تاج coronal leakage گفته می‌شود) درمان ریشه با شکست مواجه خواهد شد به همین منظور باید ترمیم در داخل یا بر روی دندان قرار بگیرد تا راه نفوذ باکتری‌ها به داخل کاملاً بسته شود.

روکش دندان بیش از انواع دیگر ترمیم به محافظت از دندان کمک می‌کند.

طول عمر و دوام ترمیم باید در نظر گرفته شود

ترمیم نهایی که قرار است بر روی دندان قرار بگیرد، باید طول عمر خوبی داشته باشد. با این حال خصوصیات فیزیکی گزینه ‌های مختلف با هم متفاوت است.

برای مثال در مورد دندان عصب‌ کشی شده که آسیب زیادی ندیده است، می‌توان سوراخ دسترسی را به شکل محافظه کارانه ای ایجاد کرد تا بخش زیادی از ساختار دندان از دست نرود. در صورتی که پیش ‌از این دندان آسیب دیگری ( پوسیدگی گسترده، پرشدگی یا شکستگی) ندیده باشد می‌توان آن را تنها با پر کردن دندان که روشی محافظه کارانه تر است، ترمیم نمود. این رویکرد برای دندان‌های جلویی و نیش که نیروی وارد بر آنها معمولاً غیر محوری است، موفقیت‌ آمیز می‌باشد. در مورد دندانهای عقبی (دندانهای آسیاب کوچک و به ویژه آسیاب بزرگ) معمولا نیرو کاملاً مستقیم و محوری بوده و به همین علت دندان باید مقاومت بالایی داشته باشد در نتیجه بهتر است از روکش استفاده شود.

اما در مورد دندان‌هایی که پیش از درمان ریشه، پرشدگی بزرگ یا پوسیدگی گسترده و یا شکستگی داشته ‌اند، احتمالاً بهترین گزینه روکش دندان است. ممکن است پست و کور نیز لازم باشد. این رویکرد هم در مورد دندان‌های جلویی و هم دندانهای عقبی که چنین شرایطی دارند مناسب است.

فواید روکش کردن دندان پس از عصب‌ کشی بر اساس تحقیقات علمی

تحقیقات مختلفی برای ارزیابی نتایج دندان‌هایی که پس از عصب‌ کشی روکش شده یا نشده‌ اند، صورت گرفته است. در تحقیقات آکوئیلینو ( Aquilino) که در سال ۲۰۰۲ منتشر شد، وضعیت ۴۰۰ دندان‌ عصب‌ کشی شده مورد ارزیابی قرار گرفته و مشخص شد دندان‌هایی که روکش نشده بودند، شش برابر بیشتر از دندان‌هایی که روکش شده بودند، از دست رفتند. در تحقیقاتی که توسط ناگاسری ( Nagasiri ) صورت گرفته و در سال ۲۰۰۴ منتشر شد ۲۲۰ دندان آسیاب بزرگ که پس از عصب‌ کشی روکش نشدند مورد بررسی قرار گرفتند. نرخ بقای این دندان‌ها در ۱، ۲ و ۵ سال بعد به ترتیب ۹۶%، ۸۸% و ۳۶% بود. در تحقیقات لینچ (Lynch، ۲۰۰۴ ) ۱۷۶ دندان تا سه سال پس از عصب‌ کشی مورد ارزیابی و مطالعه قرار گرفتند. نرخ بقای آنها به این صورت بود: روکش دندان فلزی ۹۲%، پرشدگی آمالگام (نقره ‌ای رنگ) ۶۷% و پرشدگی کامپوزیت (هم رنگ دندان) ۳۵% . دندانپزشکان معمولاً توصیه می‌کند هر چه سریع تر برای روکش کردن دندان مراجعه نمایید تا سریع تر دندانتان تحت محافظت قرار بگیرد.

۱۰ آبان ۱۳۹۶

در داخل هر دندان محفظه ‌ای به نام پالپ قرار دارد که در آن رگهای خونی، عصب ها و بافت همبند قرار دارد. اگر چه لایه مینا که سطح بیرونی دندان را پوشانده است و سخت‌ترین ماده بدن انسان محسوب می‌شود از دندان محافظت می‌نماید، اما در بسیاری از مواقع معمولاً به علت عدم رعایت بهداشت مناسب، دندان دچار پوسیدگی می‌شود. در صورتی که لایه مینا از دست برود، دندان در معرض آسیب قرار گرفته و پوسیدگی به بخش‌های عمیق‌تر نفوذ می‌کند. در چنین شرایطی ممکن است پالپ دچار عفونت شود. در برخی موارد بهترین راه نجات دندانی که پالپ آن دچار عفونت شده است، عملی به نام پالپکتومی است.

پالپکتومی چیست؟
پالپکتومی چیست؟

در پالپکتومی چه کاری انجام می‌شود؟

ساده‌ ترین توضیح برای درمان پالپکتومی این است که بخش‌های آلوده و آسیب دیده پالپ تخلیه می‌شوند. هدف از این درمان نجات دندان است تا نیازی به کشیدن آن وجود نداشته باشد. پالپکتومی مشابه عصب‌ کشی است که در بزرگسالان انجام می‌شود و در واقع بخشی از فرایند درمان ریشه به حساب می‌آید. پس از این که دندانپزشک مواد آلوده و آسیب دیده پالپ را از دندان خارج نمود، محفظه داخل دندان را پاک سازی و ضد عفونی می‌نماید. پس از اتمام این مرحله، داخل دندان با مواد مخصوصی پر می‌شود تا راه نفوذ بر باکتری‌ها و آلودگی‌ها بسته شده و دندان مهر و موم شود.

پالپکتومی چیست؟
پالپکتومی چیست؟

چرا پالپکتومی انجام میشود؟

پالپکتومی اغلب در کودکان انجام می‌شود که هنوز دندان‌های شیری دارند. ریشه دندان‌های شیری با ریشه دندان‌های دائمی متفاوت است. معمولاً دندان‌های شیری ریشه ‌های کوتاه‌تری داشته و ریشه‌ های آنها در نهایت توسط بدن باز جذب می‌شود. باز جذب ریشه‌ ها باعث می‌شود دندان شیری بیفتد و با دندان دائمی جایگزین شود. از آنجایی که ریشه ‌های دندان‌های شیری باید توسط بدن باز جذب شوند، در پالپکتومی از موادی برای پر کردن دندان استفاده می‌شود که قابلیت جذب شدن توسط بدن را داشته باشند.

چرا به جای پالپکتومی دندان شیری کشیده نمی‌شود؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند از آنجایی که دندان شیری در نهایت خواهد افتاد، اشکالی ندارد که زودتر از موعد بیفتد یا کشیده شود. به همین علت این سوال برایشان پیش می‌آید که اصلاً چرا باید دندان شیری پوسیده یا عفونی را نجات دهیم.

باید بدانید دندان‌های شیری وظیفه مهمی بر عهده دارند. مهم‌ترین وظیفه آنها حفظ فضای لازم در فک برای بیرون زدن دندان‌های دائمی است. وظیفه دیگر آنها کمک به غذا خوردن و جویدن غذا و همچنین تکلم صحیح می‌باشد. در صورتی که یک یا چند دندان شیری زودتر از زمان خود کشیده شوند، جای خالی آنها ممکن است توسط دندان‌های مجاور پر شده و دندان دائمی زیر آن نتواند بیرون بیاید. همچنین در بسیاری از موارد به علت کاهش فضا، نیروی بیرون زدن دندان دائمی باعث کج شدن دندان‌های دیگر شده و در نهایت فرد مجبور به درمان ارتودنسی می‌شود.

با این حال می‌توان گفت همیشه درمان پالپ لازم نیست. در برخی موارد کشیدن دندان گزینه بهتری می‌باشد. تصمیم‌ گیری برای کشیدن دندان یا حفظ آن بستگی به این دارد که دندان دائمی چه زمانی می‌خواهد بیرون بزند. همچنین موقعیت دندان شیری آسیب دیده و شدت آسیب ‌دیدگی و عمق عفونت اهمیت دارد.

چگونه می‌توان از نیاز به پالپکتومی پیشگیری نمود؟

مسلماً کسی دوست ندارد برای درمان دندانپزشکی اقدام نماید. بنابراین با چند اقدام ساده می‌توانید احتمال آسیب ‌دیدگی دندان یا عفونت پالپ را به حداقل برسانید. مهم‌ترین کار رعایت بهداشت مناسب دهان و دندان است. توجه داشته باشید بهداشت دهان را از سنین بسیار پایین باید شروع کنید تا از سلامت دندان‌ها، لثه و استخوان او محافظت کرده و خطر پوسیدگی یا عفونت را به حداقل برسانید. انجمن دندانپزشکی آمریکا بیان می‌دارد شروع عادات بهداشتی دهان باید از زمانی که اولین دندان شیری بیرون می‌زند آغاز شود.

به کودک کمک کنید دوبار در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزند تا احتمال خراب شدن دندان‌های شیری و گسترش پوسیدگی به حداقل برسد. اگر نمی‌توانید کودک را به مسواک زدن  ترغیب کنید، از او بخواهید خودش شکل و رنگ مسواک خود را انتخاب کند. برای این منظور مسواکهای کودکانه زیادی طراحی شده است.

از چکاپهای منظم دندانپزشکی غفلت نکنید. هر چه دفعات مراجعه به دندانپزشک بیشتر باشد، مشکلات دندانی او زودتر شناسایی شده و درمان بسیار ساده ‌تر، کم هزینه تر و کوتاه‌تر خواهد بود.

۲ آبان ۱۳۹۶

براثر فعالیت باکتری‌ها و تولید اسید، مینای دندان از بین رفته و به مرور زمان دندان دچار پوسیدگی و کرم خوردگی می‌شود. در صورتی که دندان شیری کودک دچار پوسیدگی عمیق شود ممکن است عفونت به پالپ دندان سرایت نماید. پالپ به محفظه داخلی دندان گفته می‌شود که حاوی رگهای خونی و عصبی است. پالپ بخش زنده دندان است و مواد مغذی لازم برای رشد را به دندان می‌رساند. در صورتی که این بخش دچار عفونت شود برای نجات دندان و جلوگیری از کشیدن آن باید پالپتومی انجام شود. پالپتومی یک دندان شیری عملی مشابه درمان ریشه است اما به پیچیدگی درمان ریشه دندان در بزرگسالان نیست. هر دو درمان برای پیشگیری از کشیدن دندان انجام میشوند.

پالپتومی چیست؟
پالپتومی چیست؟

چرا پالپتومی انجام می‌شود؟

بر خلاف آنچه ممکن است والدین تصور کنند، اهمیت نجات دندان شیری بسیار زیاد است. در صورتی که دندان شیری کشیده شود یا زودتر از موعد بیفتد، دندان‌های مجاور آن کج شده و در نتیجه دندان دائمی که در زیر لثه قرار دارد نمی‌تواند در مسیر درست بیرون بزند. در نتیجه یا نهفته شده و بخشی از آن در زیر لثه می‌ماند و یا این که کج بیرون می‌زند. اهمیت دیگر دندان شیری توانایی جویدن غذاهای مختلف و متنوع و همچنین تکلم صحیح است.

پالپتومی چیست؟

در عمل پالپتومی بخشی از پالپ دندان که حاوی رگهای خونی و عصبی است، برداشته میشود تا جلوی تشکیل آبسه و عفونت عصب ها گرفته شده و یا این وضعیت درمان شود. توجه داشته باشید پالپتومی تنها مربوط به دندان‌های شیری است.

پالپتومی چیست؟
پالپتومی چیست؟

پالپتومی چگونه انجام می‌شود؟

ابتدا دندانپزشک با استفاده از بی‌ حسی، ناحیه تحت درمان را بی ‌حس می‌کند تا بیمار در حین درمان راحت باشد و دردی احساس نکند. در کودکان نا آرام و مضطرب ممکن است از آرام بخش نیز استفاده شود.

پالپتومی چیست؟
پالپتومی چیست؟

دندانپزشک با استفاده از یک ورقه لاستیکی به نام رابر دم، دندان را از محیط دهان ایزوله می‌کند. ورقه لاستیکی بر روی دهان کشیده شده و محل دندان تحت درمان در آن سوراخ می‌شود تا دندان بیرون بزند. سپس یک گیره فلزی دور دندان قرار می‌گیرد تا رابر دم محکم آن را در بر بگیرد. استفاده از این ورقه لاستیکی به دو منظور انجام می‌شود: اول این که از افتادن چیزی در حلق بیمار جلوگیری شود و بیمار از این بابت نگرانی نداشته باشد. دوم این که با ایزوله کردن دندان، بزاق و سایر آلودگی‌های دهان به محل درمان راه پیدا نمی‌کنند. در صورتی‌ که به هر علت آلودگیهای محیط دهان به دندان راه پیدا کند ممکن است نتایج درمان را به مخاطره بیندازد.

در مرحله بعد دندانپزشک با استفاده از ابزار مخصوصی بخش عفونی دندان را تخلیه می‌نماید. این کار از طریق ایجاد سوراخی در تاج دندان انجام می‌شود.

پس از آن پالپ باقی‌ مانده، ضد عفونی و استریل می‌شود. تمامی محفظه پالپ و خود دندان باید کاملاً ضد عفونی شوند تا خطر رشد مجدد باکتری‌ها در داخل دندان به حداقل برسد.

سپس برای این که راه نفوذ باکتری‌ها به دندان بسته شود، از مواد مخصوصی برای پر کردن و مهر و موم کردن دندان استفاده می‌شود. یک روکش که معمولاً از جنس استیل ساخته می‌شود، بر روی دندان قرار می‌گیرد و به آن چسبانده می‌شود.

شش ماه بعد دندانپزشک دوباره وضعیت بیمار را معاینه می‌کند تا از نتایج درمان و التیام دندان اطمینان حاصل نماید. گاهی اوقات ممکن است در این مدت عفونت مجدد اتفاق افتاده باشد. در برخی موارد روکش از دندان جدا می‌شود به خصوص در صورتی که کودک خوراکی چسبنده یا سخت بجود.

چه افرادی پالپتومی باید انجام دهند؟

پالپتومی تنها زمانی انجام می‌شود که پالپ دندان التهاب یا عفونت یافته و التهاب و عفونت آن محدود به تاج دندان است. در صورتی که آسیب ‌دیدگی گسترده باشد یا ساختار دندان خیلی ضعیف شده باشد احتمالاً کشیدن دندان گزینه بهتری است.

شرایط ایده آل برای پالپتومی سلامت عمومی کودک است. کودکانی که مشکلات مزمن پزشکی دارند احتمال عفونت باکتریایی مجدد در آنها بیشتر است بنابراین ممکن است این گزینه برای آنها مناسب نباشد. از جمله این موارد کودکان مبتلا به لوکمی و تومور هستند.

سخنی با والدین

در صورتی که دندان کودک علائم پوسیدگی را نشان می‌دهد، باید هر چه سریع تر او را به دندان پزشک نشان دهید. پوسیدگی دندان در مراحل اولیه قابل درمان بوده و درمان آن بسیار موفقیت‌ آمیزتر از پوسیدگی‌های گسترده است. توجه داشته باشید هر چه درمان ساده ‌تر باشد درد و ناراحتی و هزینه آن بسیار کمتر خواهد بود بنابراین در مراجعه به دندانپزشک تعلل نکنید.

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

ما تا آخر عمر به دندان‌های خود نیاز داریم. اما گاهی اوقات به دلایل مختلف از جمله عدم رعایت بهداشت دهان، صدمات فیزیکی و برخی بیماری‌های زمینه ‌ساز مانند دیابت ممکن است دندان‌ها آسیب ببینند . در صورتی که پوسیدگی یا آسیب‌ دیدگی به بخش مرکزی دندان یعنی پالپ که حاوی رگهای خونی و عصبی است، برسد باید فوراً دندان تحت درمان قرار بگیرد. در صورت عدم درمان به موقع، دندان از دست رفته و باید کشیده شود. به درمان‌های دندانپزشکی که بر روی پالپ یا ریشه دندان انجام می‌شوند، درمان اندودنسی یا درمان ریشه گفته می‌شود. عصب‌کشی نوعی درمان ریشه است.

آشنایی با ساختار دندان

از نظر عملکردی دندان از دو بخش اصلی تاج و ریشه تشکیل شده است. تاچ همان بخش سفید رنگ دندان است که می‌توانید در دهان آن را مشاهده کنید، با آن غذا میجوید، گاز میگیرید و احتمالا درب بطری باز میکنید! ریشه بخشی از دندان است که در زیر لثه قرار دارد و نمی‌توانید آن را ببینید. ریشه نقش لنگر را برای دندان ایفا کرده و آن را محکم در استخوان فک نگه میدارد.

از نظر ساختاری دندان از چند لایه تشکیل شده است که به ترتیب از بیرون به داخل عبارتند از مینا، عاج و پالپ. پالپ بخش مرکزی دندان است که عصب‌ها و رگ‌های خونی در آن قرار دارند و در واقع تنها بخش زنده دندان پالپ است.

عصب کشی یا درمان ریشه چیست؟
عصب کشی یا درمان ریشه چیست؟

درمان اندودنسی به چه منظور انجام شود؟

درمان ریشه برای درمان مشکلات داخل دندان که بر عصب‌های داخل پالپ تأثیر گذاشته است، انجام می‌شود. درمان شامل دو مرحله اصلی می‌شود: تمیزکردن داخل دندان و مهر و موم کردن ناحیه تحت درمان.

ابتدا بافت‌های آلوده، نکروزی و تخریب شده تخلیه می‌شود و فضای داخل دندان از تمامی ذرات و آلودگی‌ها پاک می‌شود. پس از آن محفظه پالپ با مواد مخصوصی پر می‌شود تا راه نفوذ آلودگی‌ها و باکتری‌ها بسته شود. پس از اتمام کار نوعی ترمیم مانند روکش بر روی دندان قرار می‌گیرد.

آیا عصب‌ کشی درد دارد؟

همه تصور می‌کنند عصب‌ کشی فرایند بسیار دردناک و دشواری است اما در واقع به علت استفاده از بی‌ حسی شما هیچ دردی در حین درمان احساس نمی‌کنید. در واقع دردی که احساس می‌کنید بیشتر مربوط به عفونت دندانتان است نه خود درمان. عصب ‌کشی نه تنها درد چندانی ایجاد نمی‌کند بلکه به برطرف شدن دندان درد کمک می‌نماید.

پس از درمان ریشه

پس از درمان در ناحیه تحت درمان کمی احساس ناراحتی یا حساسیت به لمس را تجربه می‌کنید که موقتی بوده و به زودی برطرف می‌شود. می‌توانید برای کاهش ناراحتی از مسکن بدون نسخه استفاده کنید. ممکن است دندانپزشک برای پیشگیری از عفونت یا درمان آن برایتان آنتی‌ بیوتیک تجویز کند.

در صورتی که عصب ‌کشی نکنیم چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

در عصب ‌کشی، بخش‌های آلوده دندان تخلیه شده و دندان به نوعی بازسازی می‌شود تا دوباره بتوانید از آن همانند گذشته استفاده کنید. اما در صورتی که چنین کاری انجام نشود عفونت گسترش یافته و به استخوان پیرامون دندان می‌رسد. با گسترش عفونت و تخریب بافت‌های دندان در نهایت دندان لق شده و باید کشیده شود. به این ترتیب شما دندان خود را از دست می‌دهید و باید به جای آن ایمپلنت، بریج یا دندان مصنوعی استفاده کنید.

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

۱- عصب ‌کشی درد زیادی دارد

این تصور اشتباه است. عصب کشی تحت بی‌ حسی موضعی انجام می‌شود بنابراین در حین درمان هیچ دردی احساس نمی‌کنید. در حقیقت عصب کشی برای بر طرف کردن التهاب و عفونت پالپ دندان انجام می‌شود. التهاب و عفونت پالپ (محفظه پالپ دندان حاوی رگهای خونی و عصبی است) باعث دندان درد می‌شود. بنابراین عصب کشی دندان درد را برطرف می‌کند نه این که عامل آن باشد. در گذشته که از بی‌ حسی برای درمان استفاده نمی‌شد، عصب کشی درمانی دردناک به حساب می‌آمد اما امروزه به هیچ وجه در حین درمان درد نمی‌کشید. در صورتی که عفونت دندان شدید باشد ممکن است از آنتی‌ بیوتیک پیش از درمان استفاده شود. در موارد پیچیده عصب کشی ممکن است دندانپزشک شما را به اندودنتیست ارجاع دهد.

باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان
باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان

۲- هزینه عصب کشی زیاد است.

این گفته درست است. با این حال باید توجه داشته باشید عصب کشی درمانی مقرون به صرفه است چرا که دندان شما را نجات داده و نیاز به کاشت ایمپلنت یا بریج دندان را برطرف می‌نماید. هیچ دندانی به اندازه دندان طبیعی نمی‌تواند زیبایی و عملکرد درست و راحتی برای شما داشته باشد بنابراین نجات دندان طبیعی بهتر از کشیدن دندان بوده و هزینه آن به طور کلی کمتر خواهد بود. هزینه عصب کشی بسته به وضعیت دندان، کلینیکی که به آن مراجعه می‌کنید، اولین یا دومین بار بودن درمان ریشه دندان و تخصص دندان‌پزشک متفاوت است.

باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان
باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان

۳- دندان درد بلافاصله پس از عصب کشی برطرف می‌شود.

این تصور اشتباه است. بلافاصله پس از عصب کشی اگر چه عصبی وجود ندارد که سیگنال درد را ارسال نماید اما در اثر التهاب بافتهای مجاور تا چند روز ناحیه تحت درمان حساس بوده و احتمالاً  باید مسکن مصرف کنید. ممکن است در چند روز اول هنگام جویدن غذا کمی درد داشته باشید. پس از این مدت درد کاملاً برطرف می‌شود. با این حال در برخی موارد ممکن است پس از اتمام درمان اصلاً دردی نداشته باشید. این امر بستگی به وضعیت دندان و عفونت آن پیش از درمان دارد.

باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان
باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان

۴- عصب کشی فایده‌ ای ندارد.

 این تصور اشتباه است. میزان موفقیت درمان عصب کشی بسیار بالا است. هیچ چیزی جای دندان خودتان را نمی‌گیرد بنابراین اگر با عصب کشی می‌توانند آن را نجات داد، با مراقبت مناسب می‌توانید سال‌های سال و حتی تا آخر عمر از آن بهره ببرید. عصب کشی در صورتی که درست انجام شود و از مواد مرغوب و روکش مناسب برای آن استفاده شود، بسیار موفقیت‌ آمیز است به طوری که گزارش‌ها نشان می‌دهند در ۸۵% موارد عصب کشی موفق بوده و تا آخر عمر نتایج آن حفظ می‌شود. در صورتی که سال‌ها بعد دوباره دندان عصب کشی شده دچار عفونت شود، می‌توان درمان را دوباره تکرار نمود و دندان را نجات داد. در برخی شرایط مانند شکستگی دندان، پوسیدگی و عفونت عمیق ریشه و یا تحلیل رفتن شدید استخوان اطراف دندان، ممکن است هیچ راهی به جز کشیدن دندان وجود نداشته باشد.

باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان
باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان

 ۵- باقی ماندن حساسیت دندان پس از عصب کشی طبیعی است.

چنین نیست. باقی ماندن حساسیت و یا درد دندان تا چند ماه پس از عصب کشی طبیعی نیست. از جمله مواردی که باعث باقی‌ ماندن دندان درد پس از عصب کشی می‌شوند، عدم شناسایی و درمان مجراهای فرعی ریشه در حین درمان و یا ترک خوردن دندان تا ریشه می‌باشد. در موارد نادر که درد دندان برطرف نمی‌شود باید بیمار دوباره به دندان‌پزشک مراجعه نمایند. اندودنتیست وضعیت دندان را بررسی کرده و به علت آن پی می‌برد. در مواردی که ریشه دندان شکسته است، هیچ درمانی نمی‌تواند دندان را نجات دهد و تنها راه ‌حل کشیدن دندان است.

۶- عصب کشی باعث از بین رفتن دندان می‌شود.

کاملاً اشتباه است. در حین عصب‌ کشی مجرای ریشه دندان تمیز و ضد عفونی می‌شود این امر به دندان فرصت التیام بخشد نه این که آن را از بین ببرد. عصب‌ها و رگهای خونی داخل پالپ دندان در دوران رشد دندان مواد مغذی لازم را به آن می‌رسانند اما پس از اتمام رشد در اوایل بزرگسالی، تنها عملکرد این بخش از دندان ارسال سیگنال درد در هنگام آسیب‌ دیدگی می‌باشد. به همین علت در صورتی که دندان در اثر پوسیدگی، عفونت، التهاب و یا ضربه دچار آسیب ‌دیدگی می‌شود، درد احساس می‌کنید. این مکانیسم طبیعی بدن برای محافظت از بافت‌ها می‌باشد.  اما پس از عصب ‌کشی دندان دیگر هیچ سیگنال دردی ارسال نمی‌کند، خواه کاملا سالم باشد خواه در حال نابودی. به همین علت چکاپهای دندانپزشکی برای اطمینان از سلامت دندان عصب کشی شده، لازم است.

۷- دندانی که عصب کشی می‌شود باید روکش شود

درست است. معمولاً دندانهایی تحت عصب کشی قرار گرفته اند که پوسیدگی گسترده یا پرشدگی بزرگ دارند. دندان‌هایی که بخش زیادی از آن‌ها پر شده است مستعد شکستگی هستند. به همین علت دندان‌پزشک توصیه می‌کند پس از عصب کشی درمان پست و کور انجام شود. اگر چه پست (میله‌ای که داخل مجرای ریشه قرار می‌گیرد تا کلاهک ترمیمی (کور) روی دندان را محکم نگه دارد) برای نگهداشتن ترمیم استفاده می‌شود اما باز هم باید دندان روکش شود تا محکم‌تر شده و از آن در مقابل آسیب‌های جدید محافظت شود.

۸- همیشه عصب کشی نیاز به چند جلسه دارد.

 این گفته صحیح نیست. امروزه با پیشرفت‌های جدید در بسیاری از مواقع نیازی نیست درمان طی چند جلسه انجام شود بلکه ظرف یک جلسه یک تا دو ساعت می‌توان درمان را تمام کرد. این امر بستگی به تعداد دندان‌های تحت درمان و تعداد مجرای ریشه دندان دارد. در مواردی که عفونت دندان شدید باشد ممکن است ابتدا دارو برایتان تجویز شود. ممکن است دارو به صورت خوراکی باشد و یا این که دندان‌پزشک  دارو را در مجرای ریشه قرار دهد تا به ضد عفونی شدن این ناحیه کمک شود. پس از چند روز درمان تکمیل میشود. در صورتی که عفونت یا عارضه خاصی وجود نداشته باشد درمان ظرف یک جلسه تمام می‌شود.

باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان
باورهای نادرست درباره عصب ‌کشی دندان

 ۹- اگر درمان عصب کشی شده عفونت کند باید کشیده شود

این باور اشتباه است. میزان موفقیت عصب کشی حدود ۸۵% است. با این حال اگر دندان عصب کشی شده سال‌ها بعد دوباره درد گرفته و دچار عفونت شود، می‌توان درمان را تکرار کرده و دوباره دندان را نجات داد. در این فرایند دوباره مجرای ریشه تمیز و ضد عفونی می‌شود و تمامی مجرای ریشه با مواد مخصوص پر می‌شوند. گاهی اوقات نیز ممکن است دندان نیاز به قطع ریشه (اپکتومی) داشته باشد که در آن جراحی میکروسکوپی برای قطع نوک ریشه انجام می‌شود و به این ترتیب دندان نجات پیدا می‌کند.

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

اجزای اصلی تشکیل دهنده دندان

برای پیشگیری از مشکلات دهان و دندان و درمان مؤثر آنها باید آشنایی مختصری با ساختار دندان و عملکرد آن داشته باشید. به این صورت، بسیار مؤثرتر و بهتر با دندانپزشک همکاری کرده و نتایج بهتری کسب می‌کنید. بخشی از دندان که در دهان مشاهده می‌کنید، تاج و بخشی از آن که نمی بینید و در زیر لثه قرار دارد، ریشه نام دارد.

آشنایی با ساختار دندان
آشنایی با ساختار دندان

ساختار دندان

دندان از مینا، عاج، سمنتوم و پالپ تشکیل شده است. محفظه پالپ در مرکز دندان قرار داشته و حاوی رگهای خونی و عصبی است. به همین علت پالپ پخش زنده دندان بوده و مواد مغذی لازم برای رشد را در دوران رشد به دندان می‌رساند. برای انتقال یا جذب ضربه و نیروی فک، سطح ناحیه ریشه دندان (سمنتوم) و استخوان آلوئولار توسط بافت‌های رشته ‌ای به نام رباط پریودنتال به یکدیگر متصل شده ‌اند. دندان توسط بافت‌هایی که استخوان آلوئولار، لثه و رباط پریودنتال را به یکدیگر متصل می‌کند پشتیبانی می‌شود.

شکل- کادر مستطیلی تصویر سمت راست، در تصویر سمت چپ به صورت بزرگنمایی شده نشان داده شده است. در تصویر سمت چپ استخوان آلوئولار (فک) در سمت چپ و ریشه دندان در سمت راست قرار دارد که این دو توسط بافتهای رشته ای رباط پریودنتال به یکدیگر متصل شده اند.
شکل- کادر مستطیلی تصویر سمت راست، در تصویر سمت چپ به صورت بزرگنمایی شده نشان داده شده است. در تصویر سمت چپ استخوان آلوئولار (فک) در سمت چپ و ریشه دندان در سمت راست قرار دارد که این دو توسط بافتهای رشته ای رباط پریودنتال به یکدیگر متصل شده اند.

ویژگی‌ بخش‌های مختلف دندان

مینا: مینا سخت‌ترین بافت بدن انسان است که سطح تاج دندان را می‌پوشاند. سختی مینا به اندازه سختی یک بلور سنگ می‌باشد ( در مقیاس موس که برای سختی کانیها طراحی شده است، سختی مینا برابر با هفت است).

عاج: در زیر لایه مینا و در بخش ریشه در زیر سمنتوم، عاج قرار دارد که نرم‌تر از مینا است. در لایه عاج، لوله ‌های کوچکی قرار دارند که با مایعات پر شده ‌اند و به آنها توبول گفته می‌شود.

سمنتوم: سمنتوم به بافت‌هایی گفته می‌شود که سطح ریشه دندان را می‌پوشانند. سمنتوم استخوان آلوئولار را با ریاط پریودنتال به دندان متصل می‌کند. سختی سمنتوم مشابه استخوان است.

پالپ: بخش مرکزی دندان که حاوی رگهای خونی و عصبی است و مواد مغذی را به عاج می‌رساند.

رباط پریودنتال: بافت‌های رشته ‌ای که ریشه دندان را به استخوان آلوئولار پیوند می‌دهند. رباط پریودنتال مانع اعمال مستقیم نیرو به استخوان فک در هنگام جویدن غذا می‌شود.

لثه: بافت نرم صورتی رنگی که استخوان آلوئولار را می‌پوشاند.

سالکوس لثه: فضای کوچک بین دندان و لثه سالکوس لثه نام دارد. معمولاً عمق این فضا در افرادی که دندان‌های سالمی دارند یک تا دو میلی متر است. هنگامی که عمق این فضا به علت التهاب بیشتر می‌شود، به آن پاکت لثه یا پاکت پریودنتال گفته می‌شود.

آشنایی با انواع دندان‌ها

به‌ طور کلی دندان‌ها به دو دسته دندان‌های شیری و دندان‌های دائمی تقسیم می‌شوند. دندان‌های شیری به دندان‌هایی گفته می‌شود که از حدود شش ماهگی تا نوجوانی در دهان وجود دارند. تقریباً از شش ‌سالگی به تدریج دندان‌های شیری با دندان‌های دائمی جایگزین می‌شوند.

آشنایی با ساختار دندان
آشنایی با ساختار دندان

دندان‌های جلویی یا انسیزور: به هشت دندان جلویی دهان که هنگام لبخند زدن و صحبت کردن دیده می‌شوند، دندان‌های جلویی گفته می‌شود. به دندان جلویی که در مرکز قرار دارند دندان‌های “جلویی وسطی” و به دو دندان کنار آنها دندان‌های “جلویی کناری” گفته می‌شود.

دندان‌های نیش : به دندان‌هایی که در مجاورت دندان‌های جلویی کناری قرار دارند، دندان‌های نیش گفته می‌شود بنابراین دندان‌های نیش سومین دندان دائمی از مرکز دهان هستند. به طور کلی هر کسی چهار دندان نیش ( دو عدد در بالا و دو عدد در پایین) در دهان دارد. از دندان‌های نیش برای بریدن و پاره کردن غذا استفاده می‌شود.

دندانهای آسیاب یا مولر: دندانهای آسیاب دندان‌هایی هستند که در مجاور دندان‌های نیش قرار گرفته اند. همان طور که از نام آنها پیداست این دندان‌ها برای آسیاب کردن و له کردن غذا استفاده می‌شوند. در دندان‌های شیری دو دندان آسیاب در سمت راست و چپ هر فک قرار دارد و در دندان‌های دائمی دو دندان آسیاب کوچک و دو دندان آسیاب بزرگ در راست و چپ هر فک رشد میکند که بعدا در دهه بیست زندگی سومین دندان آسیاب بزرگ (دندان عقل) به آنها اضافه میشود.

۲۹ شهریور ۱۳۹۶

عصب کشی دندان چیست

درمان ریشه یا عصب کشی به فرایندی گفته می‌شود که در آن محفظه داخل دندان به علت آسیب ‌دیدگی ناشی از ضربه یا پوسیدگی عمیق، تحت درمان قرار می‌گیرد. عصب کشی برای نجات دندان انجام میشود تا نیازی به کشیدن دندان نباشد. نرخ موفقیت درمان عصب کشی بسیار بالا است.

شکل- تصویر سمت راست ساختار داخل دندان (متشکل از مینا، عاج و پالپ که حاوی رگهای خونی و عصب است) در حالت سالم و تصویر سمت چپ همان دندان در شرایط پوسیدگی و عفونت پالپ و نوک ریشه را نشان میدهد.
شکل- تصویر سمت راست ساختار داخل دندان (متشکل از مینا، عاج و پالپ که حاوی رگهای خونی و عصب است) در حالت سالم و تصویر سمت چپ همان دندان در شرایط پوسیدگی و عفونت پالپ و نوک ریشه را نشان میدهد.

مراحل انجام عصب کشی چگونه است؟

معمولا برای عصب کشی یک یا دو جلسه باید به اندودنتیست مراجعه نمایید. با این حال بسته به شدت وضعیت و پیچیدگی آن ممکن است دندانپزشک نیز بتواند این درمان را انجام دهد.

پیش از شروع درمان عکس پرتوی ایکس از دهان گرفته می‌شود تا شکل مجرای ریشه مشخص شده و هر گونه علایم عفونت در استخوان پیرامون آن شناسایی شود. پس از آن با استفاده از تزریق بی‌ حسی ناحیه تحت درمان بی ‌حس می‌شود.

عصب ‌کشی چگونه انجام می‌شود؟
عصب ‌کشی چگونه انجام می‌شود؟

دندانپزشک در طول درمان باید این ناحیه را خشک نگه داشته و اجازه ندهد جریان بزاق یا آلودگی‌های دیگر دهان به دندان تحت درمان برسند. به همین علت است یک ورقه لاستیکی به نام رابر دم برای ایزوله کردن دندان استفاده می‌شود. ورقه لاستیکی بر روی دهان کشیده شده و محل دندان سوراخ می‌شود تا دندان بیرون بزند. معمولاً با استفاده از یک گیره فلزی رابر دم دندان را محکم در بر میگیرد. یکی دیگر از دلایل انجام این کار جلوگیری از خطر افتادن قطعات یا مواد در حال استفاده در حلق بیمار است.

پس از این مرحله سوراخی در تاج دندان ایجاد شود تا دندان‌پزشک محفظه پالپ دسترسی پیدا کند. به علت به این مرحله، ایجاد سوراخ دسترسی گفته می‌شود.

عصب ‌کشی چگونه انجام می‌شود؟
عصب ‌کشی چگونه انجام می‌شود؟

دندانپزشک با استفاده از ابزارهای مخصوصی باکتری‌ها و مواد آلوده داخل پالپ را تخلیه می‌کند. در این مرحله بافت‌های عصبی عفونی و ذرات دیگر باید به طور کامل تخلیه شود. پس از تمیز کردن کامل فضای داخل دندان، شکل‌ دهی مجرای ریشه انجام می‌شود. برای انجام این کارها از مجموعه ابزاری به نام آن فایل استفاده می‌شود. به این صورت که ابتدا از فایلهایی با قطر کوچک‌تر کار آغاز شده و به نوبت از فایلی با قطر بزرگ‌تر استفاده می‌شود.

عصب ‌کشی چگونه انجام می‌شود؟
عصب ‌کشی چگونه انجام می‌شود؟

دندانپزشک باید دقت زیادی داشته باشد تا تمامی مجرای ریشه و همچنین تمامی طول هر مجرا کاملاً پاک سازی و شکل دهی شود. چرا که در صورتی که حتی بخش کوچکی از مجرای ریشه درمان نشود عصب کشی ناموفق خواهد بود. در این مرحله دندان‌پزشک دیواره ‌های مجرای ریشه را می‌تراشد تا تمامی آلودگی‌ها برداشته شود. در حین درمان با استفاده از آب یا هیپوکلریت سدیم ذرات داخل دندان شسته شده و خارج می‌شوند.

اکنون فضای داخل ریشه دندان آماده پر شدن است. دندانپزشک با استفاده از مواد مخصوصی تمام طول مجرای ریشه و پالپ را پر می‌کند. این کار برای سد کردن راه نفوذ آلودگیها و باکتریها به مجرای ریشه است.

در آخر برای مهر و موم کردن دندان ترمیم (معمولا روکش) موقتی بر روی دندان نصب میشود. پس از یک هفته که دندان التیام یافت و دندانپزشک از نتایج درمان راضی بود، روکش دائمی بر روی دندان سوار میشود. برخی از دندانپزشکان نیز ترجیح میدهند به جای دو مرحله ای کردن درمان، در همان جلسه اول پس از اتمام کار روکش نهایی را بر روی دندان نصب کنند. گاهی اوقات استفاده از روکش لازم نیست و تنها پر کردن دندان و سوراخ ایجاد شده در تاج آن کافی است. در صورتی که بخش زیادی از ساختار دندان از دست رفته باشد، ممکن است برای نگهداشتن روکش به پست و کور نیاز باشد.

گاهی اوقات دندانپزشک برای برطرف کردن عفونت یا جلوگیری از بازگشت آن، دارویی در داخل دندان قرار میدهد تا آن ناحیه را تمیز نگه دارد.