• info@dr-azarakhsh.com
  • تماس با ما: 32248378(086)
  • اراک، عباس آباد، مقابل هلال احمر، خیابان عضد، ساختمان پزشکان میراحمد، طبقه چهارم
۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷

درمان ریشه دندان یا در اصطلاح عصب کشی دندان یکی از شیوه‌های دندانپزشکی برای جلوگیری از پیشروی عفونت دندان و به وجود آمدن عواقب جدیتر است که دندان‌ها را در برابر مشکلات مختلف محافظت می‌کند. اگر شما هم از کسانی هستید که اخیراً اندودنتیست ها به شما اطلاع داده‌اند که باید دندان‌های خود را از عصب کشی کنید، به احتمال زیاد کمی عصبی هستید و در مورد نتیجه آن نگران هستید. اما در حقیقت هیچ نیازی به نگرانی نیست و درمان ریشه دندان یک شیوه کاملاً معمولی است که هر ساله میلیون ها نفر در دنیا آن را انجام می‌دهند و معمولاً در عرض چند ساعت نیز تکمیل می‌شود.

 به عنوان یک مرکز مرتبط با درمان ریشه دندان، در ادامه ده سؤال پرتکرار که به تکرار پرسیده می شود راذکر می‌کنیم و به عنوان یک متخصص اندودنتیست به آنها جواب می‌دهیم. پس با ما همراه باشید!

سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

۱-    چرا افراد مختلف به درمان ریشه دندان نیاز دارند؟

بررسی استفاده از درمان ریشه دندان اهمیت بسیاری دارد به خوبی می‌تواند نقش درمان ریشه دندان در حفظ آنها را نشان دهد. مشکلات متعددی ممکن است برای فرد رخ دهد که به این شیوه درمانی نیاز دارد. برخی از شایع‌ترین مشکل‌ها عبارتند از شکاف در دندان، شکستگی، حفره‌های جدی و عفونت در ریشه دندان.

اساساً تمامی این شرایط باعث ایجاد عفونت در ریشه دندان منجر می‌شود و باید شیوه‌های مختلفی برای اصلاح آن در نظر گرفت. بنابراین می‌توان گفت که افراد مختلفی برای استفاده از شیوه درمان ریشه دندان کاندید هستند و هر کدام از آنها ممکن است به دلایل مختلفی مجبور به استفاده از این شیوه درمانی شوند. البته نتیجه نهایی که این بیماران دریافت می‌کنند این است که از پدیده از دست دادن دندان رها می‌شوند.

۲-    عفونت ریشه دندان چیست و چگونه از آن اطلاع داشته باشند؟

 هنگامی که در بخش پایینی دندان‌ها (زیر لثه) حفره‌های ایجاد می‌شود، باکتری‌ها به سرعت به بخش داخلی دندان نفوذ کرده و باعث از بین رفتن بخش‌های داخلی و زنده آن می‌شود. این وضعیت برای سلامتی دندانها و لثه‌ها بسیار بد است و فشار زیادی بر روی بافت‌های اطراف دهان ایجاد می‌کند. اگر روش درمانی مختلفی برای این موضوع در نظر گرفته نشود، باعث از بین رفتن دندان‌ها و ایجاد بیماری‌های شدید در لثه می‌شود.

 تشخیص عفونت ریشه دندان گاهی اوقات می‌تواند بسیار ساده باشد و در برخی موارد پیچیده‌تر است. معمولان تشخیص دادن آنها توسط دندانپزشک یا اندودنتیست صورت می‌گیرد و حتی در برخی موارد ممکن است چندان درد محسوسی نیز نداشته باشد. از لحاظ ظاهری، می‌توان به وجود  تاول‌های همانند جوش، التهاب در لثه، تغییر رنگ دندان‌ها، حساسیت به موارد مختلف و حتی درد اشاره کرد. البته توجه داشته باشید که درمان ریشه دندان ممکن است در برخی از آنها کارایی داشته باشد و اگر وضعیت عفونت بسیار حاد باشد، ممکن است اندودنتیست یا دندانپزشک برای خارج کردن دندان بیمار اقدام کند.

سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

۳-    در جریان درمان ریشه دندان چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

درمان ریشه دندان معمولاً شامل سه یا چهار فرآیند جداگانه است که معمولاً چند ساعت طول می‌کشد. این فرایند ممکن است برای دندانپزشک یا اندودنتیست دشوار و پیچیده باشد، با درد یا استرس برای بیمار همراه نیست و بیمار تنها کاری که باید انجام دهد این است که برای مدت طولانی بنشیند. این شیوه درمانی از ایجاد یک سوراخ در قسمت بالایی دندان شروع می‌شود که توسط مته‌های مخصوص صورت می‌گیرد. در گام دوم، اندودنتیست با استفاده از یک ابزار خاص اقدام به تخلیه پالپ دندان و قسمتهای عفونی آن می‌کند.

پس از خالی کردن دندان توسط دستگاه‌های مکنده قوی، فضای داخلی دندان با استفاده از مواد آنتی بیوتیک و ضدعفونی کننده قوی شستشو داده می‌شود و تمام باکتری‌های آن از بین می‌رود. در مرحله بعدی، این فضای داخلی با استفاده از ماده گوتاپرکا پر می‌شود و از این طریق یک مانع بزرگ برای حمله باکتری‌ها بوجود می‌آید. آخرین مرحله درمان ارتودنسی شامل قرار دادن تاج دندان می‌شود که معمولاً چند روز بعد از پر کردن دندان انجام می‌شود، اما تصمیم نهایی در مورد آن بر عهده اندودنتیست و بیمار است

۴-    چرا دندانپزشک پس از درمان از تاج دندان برای من استفاده می‌کند؟

هنگامی که درمان ریشه دندان کامل می‌شود، دندانپزشک باید به دنبال یک گزینه برای بازسازی دندان باشد و به سراغ گزینه‌هایی مانند استفاده از تاج دندان برای پوشاندن سطح دندان می‌رود.  معمولاً زمانی که بخش‌های داخلی دندان تخلیه می‌شود، اندودنتیست با استفاده از مواد مختلف، بخش‌های داخلی دندان را ضدعفونی کرده و باکتری‌ها را از بین می‌برد. در مرحله بعدی با استفاده از مواد پرکننده، تمامی قسمت‌های برداشته شده را پر می‌کند و از این طریق از وجود آمدن عفونت مجدد جلوگیری می‌کند. اما نمی‌توان این مرحله را آخرین مرحله درمان ریشه دندان دانست، زیرا ممکن است باکتری‌ها مجدداً به بخش‌های داخلی نفوذ کنند.

 به همین دلیل استفاده از تاج دندان و پوشش دادن سطح دندان کمک می‌کند که فرآیند تعمیر دندان به شکل کامل صورت گیرد. معمولاً اندودنتیست ها توانایی قرار دادن تاج دندان را دارند و معمولاً خودشان این قسمت را انجام می‌دهند؛ اما اگر در این زمینه مهارت کافی نداشته باشد، به بیمار توصیه می‌کند که تاج دندان را برعهده یک دندانپزشک ماهر قرار دهند.

سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

۵-    آیا روش درمان ریشه دندان درد آور است؟

 وجود درد در جریان درمان ریشه دندان بسیار نادر است؛ زیرا اندودنتیست ها سعی می‌کنند که با استفاده از بی حس کننده‌های مختلف عصب‌های دندان را به طور کامل غیر فعال کنند. این روش برای رفع درد دندان و جلوگیری از درد ناشی از برداشتن آن طراحی شده است و فرد هیچ گونه دردی احساس نمی‌کند. البته زمانی که اثر این داروهای بی حس کننده از بین می‌رود، ممکن است به دلیل التهاب کمی درد و تورم وجود داشته باشند که به عنوان بخشی طبیعی از جریان درمان ریشه دندان شناخته می‌شود و مدت کوتاهی در دهان فرد باقی می‌ماند.

۷ اردیبهشت ۱۳۹۷

چرا جراحی اندودنسی انجام می‌شود؟

جراحی‌ اندودنسی برای نجات دندان در شرایط مختلف انجام می‌شود:

  • ممکن است جراحی برای تشخیص انجام شود. در صورتی که دائماً علائمی در دهان دارید اما هیچ مشکلی در عکس پرتوی ایکس دیده نمی‌شود ممکن است مجرا یا شکستگی ریز درد دندان وجود داشته باشد که در درمان‌های غیر جراحی قابل شناسایی نیست. در چنین مواردی جراحی به اندودنتیست امکان می‌دهد بتواند تمامی ریشه دندان را بررسی نماید و مشکل را حل کند.
  • گاهی اوقات رسوبات کلسیم باعث می‌شود مجرای ریشه بیش از حد باریک شده و ابزارهای دندانپزشکی نتوانند در عصب‌ کشی معمولی غیر جراحی، مجرای ریشه دندان را کاملاً تمیز کنند و به انتهای ریشه دسترسی داشته باشند. در صورتی که دندان کلسیتی شده باشد اندودنتیست ممکن است جراحی اندودنسی را برای تمیز کردن و مهر و موم کردن این بخش از مجرای ریشه انجام دهد.
  • معمولاً دندانی که تحت عصب‌ کشی قرار گرفت است می‌تواند در صورت مراقبت مناسب تا آخر عمر به شما خدمت کند و دیگر هرگز نیاز به درمان اندودنسی در آینده نداشته باشد. با این حال در برخی موارد ممکن است دندان به خوبی التیام یافته باشد و یا دچار عفونت مجدد شود. ممکن است دندان درد را چند ماه یا حتی چند سال پس از درمان موفق ریشه تجربه نمایید. در صورتی که این اتفاق رخ دهد ممکن است با کمک جراحی بتوان دندان را نجات داد.
  • ممکن است جراحی اندودنسی برای درمان آسیب ‌دیدگی سطوح ریشه دندان و استخوان پیرامون آن انجام شود.

اگر چه درمان‌های جراحی زیادی وجود دارند که می‌توانند دندان را نجات دهند اما متداولترین و مؤثرترین آنها عملی به نام جراح یا اپیکواِکتومی (apicoectomy ) است. هنگامی که پس از عصب‌ کشی همچنان التهاب و عفونت در ناحیه استخوانی پیرامون نوک ریشه دندان وجود داشته باشد ممکن است نیاز به اپیکواِکتومی احساس شود.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

اپیکواِکتومی چیست؟

در اپیکواِکتومی بافت لثه پیرامون نوک ریشه دندان برش خورده و باز می‌شود تا دندانپزشک به استخوانی که در پس آن قرار گرفته، دسترسی داشته باشد و بتواند از طریق این برش، بافت‌های عفونی یا ملتهب را بردارد. به ‌طور کلی اپیکواِکتومی به جراحی قطع کردن نوک ریشه دندان گفته می‌شود. ممکن است پس از برداشتن بافت‌های آلوده، کمی مواد پر کننده مخصوص در نوک ریشه دندان قرار داده شود تا مجرای ریشه مهر و موم و بسته شود. سپس با چند بخیه برش ایجاد شده در لثه بسته می‌شود. بس از چند ماه استخوان پیرامون نوک ریشه التیام پیدا می‌کند.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

انواع دیگر جراحی اندودنسی چیست؟

از جمله انواع دیگر جراحی اندودنسی می‌توان به تقسیم کردن دندان به دو نیم و ترمیم ریشه آسیب ‌دیده دندان و یا حتی برداشتن یک یا چند ریشه ( قطع ریشه) اشاره کرد. در برخی موارد عمل دیگری به نام بازکاشت تعمدی یا درمان ریشه در خارج از دهان ممکن است انجام شود. در این عمل جراحی ابتدا دندان از حفره دندان خارج شده و در حالی که در خارج از دهان قرار دارد تحت درمان قرار می‌گیرد و سپس دوباره در حفره دندان کاشته و پیوند می‌شود. این عمل جراحی برای نجات دندان انجام می‌شود.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

آیا اپیکواِکتومی درد دارد؟

این عمل جراحی تحت بی‌ حسی موضعی انجام می‌شود بنابراین در حین درمان دردی احساس نمی‌کنید. اما پس از برطرف ‌شدن تاثیر بی حسی ممکن است مقداری ناراحتی، درد و تورم در ناحیه برش تجربه کنید. این کاملاً طبیعی بوده و می‌توانید برای کنترل درد از داروهای مسکن بدون نسخه استفاده کنید.

چه مدت پس از جراحی می‌توانیم به کارهای روزمره برسیم؟

بیشتر بیماران روز بعد از در جراحی می‌توانند فعالیت‌های روزمره از جمله رفتن سر کار یا دانشگاه را از سر بگیرند.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

از کجا بدانیم درمان موفقیت ‌آمیز بوده است؟

جراحی اندودنسی به این دلیل انجام می‌شود که دندان‌پزشک معتقد است بهترین راه برای نجات دندان شما همین کار است. با این حال در هیچ درمانی هیچ تضمینی وجود ندارد که نتایج همیشه موفقیت ‌آمیز باشد. بنابراین پس از جراحی باید چکاپهای منظم دندانپزشکی داشته باشید.

به جای اپیکواِکتومی چه درمان‌های دیگری می‌توان انجام داد؟

اغلب تنها درمان جایگزین، کشیدن دندان است. در صورتی ‌که می‌خواهید دندان خود را بکشید باید آن را با نوعی پروتز مصنوعی مانند دندان مصنوعی، ایمپلنت‌ یا بریج جایگزین نمایید.

۳۰ فروردین ۱۳۹۷

فرو رفتن دندان در لثه

گاهی اوقات در نتیجه وارد آمدن ضربه و جراحت به دندان، ممکن است بخشی از آن در حفره دندان فرو برود. هنگامی که این اتفاق رخ می‌دهد باید بلافاصله مراقبت درمانی صورت بگیرد و دندان به موقعیت درست بازگردانده شده و در جای خود پایدار شود. در صورتی که دندان دائمی در حفره دندان فرو رفته باشد معمولاً باید عصب‌ کشی (درمان ریشه) انجام شود. درمان باید ظرف چند روز پس از جراحت صورت بگیرد. بخشی از درمان دارویی خاصی به نام یک هیدروکسید کلسیم است که در داخل دندان قرار داده می‌شود.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

در شرایطی که بخشی از دندان از حفره دندان خارج شده باشد، درمان دندانپزشکی فوری برای تغییر موقعیت و با ثبات کردن آن لازم است. در صورتی که پالپ دندان سالم باشد، نیازی به درمان دیگری وجود ندارد. با این حال در صورتی که پالپ آسیب ‌دیده یا دچار عفونت شود باید عصب ‌کشی انجام شود.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

کنده شدن دندان

در صورتی‌ که دندانتان کامل از جای خود جدا و کنده شود باید هر چه سریع تر به اندودنتیست مراجعه کنید. نکته مهم این است که دندان کنده شده را باید به دقت با خود حمل کرده و به دندانپزشک برسانید و مراقب باشید آسیبی نبیند. از لحظه‌ ای  که دندان از حفره خود جدا می‌شود تا زمانی که پیوند میشود، باید مرطوب بماند. دندان را می‌توانید در یک لیوان شیر و یا لیوان آب خالی بگذارید. می‌توانید کمی نمک به آب اضافه کنید. نجات دندان بستگی زیادی به طول مدتی که دندان در خارج از دهان قرار دارد و نحوه حمل آن دارد. به خاطر داشته باشید تنها دندان‌های دائمی باید دوباره در جای خود کاشته شوند و این کار در مورد دندان‌های شیری معمولاً لازم نیست. از آنجایی‌ که عصب ها و رگهای خونی دندان هنگام وارد آمدن ضربه و کنده شدن دندان آسیب دیده ‌اند، باید عصب ‌کشی انجام شود. بهترین زمان برای عصب ‌کشی را دندانپزشک مشخص می‌کند.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

آسیب‌های دندان‌های کودکان

در صورتی که یک دندان دائمی در حال رشد که هنوز به رشد کامل نرسیده است دچار آسیب ‌دیدگی شود، ملاحظات خاصی باید در نظر گرفته شود. در این موارد باید رشد ریشه دندان مد نظر قرار بگیرد.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

دندان نابالغ ممکن است برای افزایش احتمال نجات به یکی از درمان‌های زیر نیاز داشته باشد:

اپکسوژنز

هدف از اپکسوژنز (apexogenesis ) در دندان‌های آسیب ‌دیده ای که هنوز به رشد کامل نرسیده ‌اند، نجات پالپ زنده دندان است تا فرآیند رشد ریشه با بستن نوک ریشه ادامه پیدا کند. در حین این درمان داروی خاصی برای تقویت رشد نرمال و بالغ شدن ریشه در داخل دندان قرار داده می‌شود. سپس دندان آسیب دیده تحت نظر قرار می‌گیرد تا مشخص شود آیا تشکیل و رشد ریشه انجام شده است یا نه. در مواردی که پالپ التیام پیدا می‌کند هیچ درمان دیگری لازم نیست. هر چه رشد ریشه کامل‌تر شود احتمال نجات دندان بیشتر می‌شود.

اپکسیفیکاسیون

در صورتی که بافت زنده داخل دندان در حال رشد، آسیب غیر قابل بازگشت دیده باشد درمانی به نام اپکسیفیکاسیون (apexification ) انجام می‌شود. هدف از این درمان کمک به تشکیل بافت‌های سخت پیرامون نوک ریشه است که به بستن نوک ریشه کمک کرده و امکان پر کردن مجرای ریشه را فراهم می‌سازند. از آنجایی ‌که یکپارچگی ساختاری دندان ممکن است در هم ریخته باشد، باید ترمیم نهایی مناسبی برای دندان در نظر گرفته شود.

۱۴ فروردین ۱۳۹۷

عفونت داخل دندان به عفونتی گفته می‌شود که پالپ و ریشه را درگیر می‌کند و از آن به ‌عنوان پالپیت یاد می‌شود . عفونت به طرق مختلف در دندان ایجاد می‌شود. عوامل عفونت هر چه که باشد باید هر چه سریع تر تحت درمان قرار بگیرد تا جلوی گسترش آن و همچنین آسیب‌های ماندگار و گسترده گرفته شود.

عوامل عفونت داخل دندان

چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
  • پوسیدگی دندان

عفونت ممکن است در اثر پوسیدگی دندان اتفاق بیفتد. دندان توسط لایه سخت و مقاومی به نام مینا محافظت می‌شود. مینا همان لایه سفید رنگ دندان است که در حالت نرمال تمامی سطح دندان را پوشانده است. در صورتی که بهداشت دهان را به خوبی رعایت نکنید، پلاک‌های باکتریایی در سطح دندان تشکیل شده و در اثر فعالیت آنها اسید تولید می‌شود. اسید باعث حل شدن مینا و باز شدن راه نفوذ باکتری‌ها به داخل دندان می‌شود. همچنین عوامل دیگری مانند مصرف غذاهای اسیدی به صورت مداوم، مصرف غذاهای حاوی قند زیاد و عدم انجام جرم گیری به موقع به فرسایش مینا و ایجاد پوسیدگی دندان کمک می‌کند. هنگامی که پوسیدگی از مینا عبور کرده و به لایه عاج می‌رسد، دندان در خطر قرار می‌گیرد چرا که عاج نرم‌تر از مینا بوده و بسیار آسیب ‌پذیر است. باکتری‌ها از طریق مینا خود را به پالپ رسانده و عفونت را گسترش می‌دهند. پالپ حاوی رگهای خونی، عصب ها و بافت همبند بوده و تنها بخش زنده دندان به شمار می‌آید. در صورتی که عفونت به پالپ برسد دیگر نمی‌توان با پر کردن دندان مشکل را برطرف نمود بلکه باید عصب‌ کشی انجام دهید.

چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
  • آسیب‌هایی فیزیکی مانند ترک ‌خوردگی و شکستگی

در صورتی که دندان در اثر وارد آمدن ضربه‌ های ناگهانی و یا فشار بیش از حد ترک برداشته و یا بشکند، راه نفوذ آلودگی‌های داخل دهان به پالپ باز می‌شود. در صورتی که شکستگی را خیلی زود درمان کنید، راه نفوذ باکتریها بسته می‌شود اما در صورتی که این کار فوراً انجام نشود، باکتری‌ها وارد دندان می‌شوند. به این ترتیب عفونت ایجاد می‌شود. عواملی مانند استفاده از دندان به عنوان ابزار برای مثال شکستن پسته و بادام و یا باز کردن در بطری با دندان ، زمین خوردن، بازی‌های برخوردی و ضربه دیدن دندان، تصادفات، دندان قروچه و به هم فشردن شدن دندان‌ها و همچنین قرار گیری دندان در معرض سرما و گرمای شدید می‌تواند باعث شکستن یا ترک برداشتن آن شود.

اشتباهات دندان‌پزشکی

گاهی اوقات ممکن است در حین درمان دندانپزشکی مشکلاتی از قبیل حرارت بیش از حد در حین دریل کردن اتفاق بیفتد و باعث آسیب ‌دیدگی دندان شود. استفاده نادرست از انواع درمان‌های شامل نور و لیزر نیز می‌تواند باعث آسیب دیدن دندان شود. همچنین ممکن است عفونت از جمله عوارض جانبی درمان‌هایی مانند کاشت ایمپلنت، عصب ‌کشی و یا کشیدن دندان مجاور باشد. اگر چه التهاب معمولاً همراه با عفونت باکتریایی است اما گاهی اوقات ممکن است به علت عوامل دیگری مانند صدمات مکرر اتفاق بیفتد. هنگامی که پالپ دچار التهاب می‌شود، فشار داخل آن افزایش پیدا می‌کند. این افزایش فشار باعث تحت فشار قرار گرفتن عصب‌های دندان و بافت‌های پیرامون آن می‌شود. فشار حاصل از التهاب ممکن است تب خفیف تا شدید ایجاد نماید که بستگی به شدت التهاب و واکنش بدن فرد دارد. به خاطر داشته باشید که بر خلاف سایر بخش‌های بدن که در آنها افزایش فشار را بافت‌های نرم پیرامون متحمل می‌شوند، در پالپ وضعیت متفاوت بوده و از آنجایی که محفظه پالپ توسط بافتهای سخت عاج احاطه شده است فضایی برای تورم وجود ندارد. در نتیجه به واسطه التهاب فشار جریان خون افزایش یافته و درد احساس میشود.

چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟

عفونت لثه

در موارد نادر عفونت داخل دندان در اثر بیماری و عفونت لثه ایجاد می‌شود. به این صورت که عفونت داخل لثه گسترش یافته و به دندان نفوذ میکند. در شکل بالا در تصویر سمت چپ لثه سالم و در تصویر سمت راست لثه بیمار را مشاهده میکنید.

۷ اسفند ۱۳۹۶

 

سیگار کشیدن و درمان ریشه ( عصب کشی )

تحقیقات نشان می‌دهد افراد سیگاری بیشتر دچار مشکلات نیازمند عصب‌ کشی دندان می‌شوند. عصب‌ کشی یا درمان ریشه ( Root canal) زمانی انجام می‌شود که پالپ دندان که حاوی عصب ها و رگهای خونی است دچار عفونت و التهاب می‌شود. در عصب‌ کشی بافت‌های عفونی برداشته شده و محفظه خالی پالپ تمیز و ضد عفونی می‌شود. در نهایت پالپ و ریشه با مواد مخصوصی پر می‌شود تا از عفونت مجدد جلوگیری گردد. پژوهشگران بیان می‌دارند یافته ‌های آنها نشان می‌دهد مردانی که سیگار می‌کشند تقریباً دو برابر افرادی که اصلاً سیگار نمی‌کشند نیاز به درمان ریشه و عصب‌ کشی پیدا می‌کنند. این پژوهش بر روی مردان انجام شده است اما احتمالا نتایج آن را میتوان به زنان نیز تعمیم داد.

پژوهشگر این مقاله الیزابت کرایل کی، پروفسور بخش سلامت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه بوستون است. او و همکارانش داده‌ های به‌ دست ‌آمده از بررسی ۸۱۱ مرد را در مدت ۲۸ سال جمع آوری و آنالیز نموده ‌اند. این پژوهش در اواخر دهه ۶۰ میلادی آغاز شده بود. متوسط سن افراد شرکت‌ کننده ۴۸ سال بود و غالباً افراد سفید پوست از طبقه متوسط بودند. این افراد هر سه سال تحت معاینه کامل دندانپزشکی قرار گرفته و عکس پرتوی ایکس از دندان‌هایشان گرفته می‌شد. همچنین عادت سیگار کشیدن نیز در پرونده آنها ثبت می‌شد. در بین تمامی شرکت ‌کنندگان، حدود ۲۳۰ مرد اصلا سیگار نمی‌کشیدند و ۴۴۰ نفر سیگاری بودند.

محققان با عکس پرتوی ایکس، دندان شرکت کننده‌ها را بررسی کردند تا وضعیت مجرای ریشه دندان‌ها را مشخص کنند. در این بررسی‌ها مشخص شد ۹۹۸ دندان در این مدت تحت عصب کشی قرار گرفته است. این دندانها متعلق به ۳۸۵ نفر بودند بنابراین بسیاری از افراد بیش از یک عصب ‌کشی داشته اند. در بین افرادی که هنوز سیگاری بودند، آنهایی که بیش از ۱۲ سال سیگار کشیده بودند بیشتر عصب ‌کشی داشتند. افرادی که هنوز سیگاری بودند اما تعداد سال‌هایی که سیگار کشیده اند، کمتر بوده است کمتر نیاز به عصب‌ کشی پیدا کرده بودند اما احتمال عصب‌ کشی در آنها بیشتر از افرادی بود که اصلا سیگار نکشیده بودند.

در این پژوهش مشخص شد ترک سیگار و پایبندی به عدم مصرف سیگار در کاهش نیاز به عصب ‌کشی مؤثر است. پژوهشگر این مقاله می‌گوید: خبر خوب برای افرادی که سیگار می‌کشند این است که در صورتی که مصرف سیگار را کنار بگذارند احتمال نیاز به درمان عصب ‌کشی در آنها کاهش پیدا می‌کند. مردانی که به مدت نه سال یا بیشتر از آن سیگار را کنار گذاشتند احتمال نیاز به عصب ‌کشی در آنها تقریباً مشابه افراد غیر سیگاری است.

تاثیر دخانیات و سیگار بر درمان ریشه دندان
تاثیر دخانیات و سیگار بر درمان ریشه دندان

وظیفه دندانپزشکان در قبال بیماران سیگاری

تمام دندانپزشکان باید از بیماران خود بپرسد آیا سیگار می‌کشند یا نه، و در صورتی که چنین است باید ببینند آیا بیمار می‌خواهد سیگار را ترک کنند یا خیر. دندانپزشکان می‌توانند چسب نیکوتین و سایر انواع محصولات ترک سیگار را در اختیار بیماران قرار دهند و یا آنها را به کلینیک‌های ترک سیگار ارجاع دهند. عکس پرتوی نمی‌تواند نشان دهد چرا فرد سیگاری بیشتر در خطر نیاز به عصب ‌کشی قرار دارد. بنابراین در این پژوهش نمی‌توان مشخص کرد چه مکانیسم‌ بیولوژی عامل آن است. در زمینه چند احتمال مطرح است:

  • سیگار مقابله با عفونت را برای بدن سخت می‌کند
  • سیگار التهاب را افزایش می‌دهد
  • آسیب‌های ناشی از سیگار باعث اختلال در گردش خون و کاهش اکسیژن‌ رسانی می‌شود

پژوهشگران بیان می‌دارند یافته ‌های این مقاله تایید میکند سیگار یکی از عوامل بیماری‌های دهان و دندان است. مردانی که سیگار می‌کشند بیشترین میزان عصب ‌کشی را به خود اختصاص می‌دهند و افرادی که اصلاً سیگار نمی‌کشند و یا افرادی که مدت طولانی است سیگار را کنار گذاشته اند، حداقل تعداد عصب‌ کشی را دارند. احتمالاً این یافته ‌ها در مورد زنان نیز صادق است. با این حال پی بردن به آن دشوارتر است چرا که از نظر تاریخی زنان مدت زیادی نیست که سیگار می‌کشند و شدت آن نیز به اندازه مردان نبوده است.

۲۹ بهمن ۱۳۹۶

ساختار دندان

پالپ به بخش مرکزی دندان گفته می‌شود که حاوی رگهای خونی و عصب ها و بافت همبند می‌باشد. اگر چه پالپ با لایه عاج و مینا محافظت می‌شود اما بر اثر عوامل مختلف مانند پوسیدگی عمیق، ترک ‌خوردگی و وارد آمدن ضربه ممکن است پالپ دچار آسیب ‌دیدگی شود. عامل بیماری‌ها و مشکلات پالپ ممکن است باکتریایی، فیزیکی، شیمیایی و یا تشعشع باشد. به طور کلی بیماری‌های پالپ چند دسته کلی تقسیم می‌شوند.

مشکلات و بیماری های پالپ دندان
مشکلات و بیماری های پالپ دندان

پالپیت

پالپیت به التهاب پالپ دندان گفته می‌شود. علت آن ممکن است پوسیدگی دندان، تروما یا درمان‌های مکرر دندانپزشکی باشد. نشانه اصلی پالپیت دندان درد است. پالپیت در ابتدا به صورت برگشت پذیر بوده و آسیب ماندگار در پالپ ایجاد نمی‌کند بلکه با درمان مناسب می‌توان پالپ را نجات داد. اما در صورتی که در این مرحله درمان نشود، بیماری پیشروی کرده و به پالپیت برگشت ‌ناپذیر تبدیل می‌شود که در این صورت نمی‌توان با پر کردن دندان آن را درمان نمود. در این مرحله پالپ دچار نکروز شده و در صورت عدم درمان منجر به عفونت پیرامون نوک ریشه دندان می‌شود. پالپیت برگشت پذیر ممکن است حاد و یا مزمن باشد. پالپیت حاد علائمی ایجاد می‌کند اما پالپیت مزمن بدون علامت است. پالپیت برگشت ‌ناپذیر در صورتی‌ که حاد باشد با واکنش غیر طبیعی دندان به محرک‌های سرد یا داغ مشخص می‌شود و در صورتی ‌که مزمن باشد بدون علامت است.

مشکلات و بیماری های پالپ دندان
مشکلات و بیماری های پالپ دندان

تخریب یا دژنراسیون پالپ

این وضعیت معمولاً در افراد سالمند دیده می‌شود و در شرایطی اتفاق می‌افتد که دندان دائماً در معرض محرک‌های خفیف قرار دارد. عامل تحریک دندان ممکن است فرسایش دندان، وجود باکتری‌ها و موارد دیگر باشد. در صورتی که این وضعیت پیشروی کند ممکن است باعث تغییر رنگ دندان شده و دیگر دندان به هیچ محرکی واکنش نشان ندهد. تخریب پالپ ممکن است به دو صورت زیر اتفاق بیفتد:

  • کلسیتی شدن پالپ یا سنگ پالپی علت سنگی شدن پالپ مشخص نیست و شواهدی وجود ندارد که نشانه دهد این وضعیت مرتبط با اختلال سیستمی یا پالپی باشد. اندازه سنگها ممکن است در حد ذرات میکروسکوپی تا توده های بزرگ کلسیتی که تقریبا تمام محفظه پالپ را درگیر کرده است، متغیر باشد. این وضعیت را میتوان از روی عکسهای رادیوگرافی شناسایی کرد.
  • موارد دیگر تعیین شده با تشخیص هیستوپاتولوژی
مشکلات و بیماری های پالپ دندان
مشکلات و بیماری های پالپ دندان

نکروز پالپ

نکروز به مرگ سلول‌ها گفته می‌شود و نکروز پالپ به معنی مرگ پالپ دندان است. نکروز ممکن است تمام پالپ را در بر بگیرد و یا تنها بخشی از آن را درگیر کند. نکروز ممکن است در اثر التهاب و یا به علت جراحت اتفاق بیفتد.

۱۰ بهمن ۱۳۹۶

مشکلات و بیماریهای پالپ

دندان‌ها در حالت طبیعی حاوی رگهای خونی و عصبها می‌باشند که در داخل دندان در محفظه ‌ای به نام پالپ قرار گرفته ‌اند. پالپ تنها بخش زنده دندان است که در دوران رشد مسئول رساندن مواد مغذی به دندان می‌باشد. گاهی اوقات در اثر عوامل مختلفی ممکن است پالپ دچار بیماری شده و نیازمند درمان شود. در اکثر موارد پالپ آسیب دیده باید تخلیه شود تا عفونت به بخش‌های دیگر گسترش پیدا نکند. به این فرایند درمان ریشه (روت کانال) یا عصب‌ کشی گفته می‌شود.

عواملی که باعث بیماری پالپ دندان میشوند

  • آسیب‌های مداوم

هر گونه تحریک یا آسیب لایه عاج که در طول عمر هر کسی اتفاق می‌افتد، تأثیر تجمعی داشته و بر ظرفیت بازسازی و ترمیم پالپ تأثیر می‌گذارد. منشأ بیماری پالپ عمدتاً عفونت است اما ممکن است عواملی مانند تغییرات مکانیکی، دمایی، شیمیایی یا اسمزی یا سمی نیز باعث آسیب دیدن پالپ شوند.

  • پوسیدگی دندان

به محض این که پوسیدگی دندان لایه مینا را از بین برده و به عاج دندان برسد، سموم حاصل از فعالیت باکتری‌ها و مواد آسیب ‌زا از طریق توبولهای عاج نفوذ کرده و وارد فرایندهای ادنتوبلاست میشوند که این امر منجر به پسرفت لایه ادنتوبلاست پالپ ایجاد می‌کنند. در واکنش به این تحریک، پالپ عاج آزرده یا  ( irritation dentine) ایجاد میکند. در صورتی که پوسیدگی پیشروی کند و به بخشی از عاج که نزدیک به پالپ قرار دارد برسد و هم‌زمان لایه محافظ عاج آزرده داخل پالپ از دست رفته باشد یا پوسیدگی به سرعت پیشرفت کرده و به عاج آزرده تازه تشکیل شده برسد، پالپیت حاد ایجاد میشود.

در برخی شرایط این التهاب حاد می‌تواند به نکروز پالپ ( مردن دندان) منتهی شود. گسترش بیشتر پوسیدگی همراه با تهاجم باکتری‌ها از ضایعات پوسیدگی به داخل پالپ، به نکروز عفونی تمامی پالپ ختم می‌گردد.

  • عوامل حاصل از درمان های دندانپزشکی

برخی اقدامات درمانی ممکن است باعث آسیب دیدن پالپ شوند.

  • دست‌کاری مکانیکی مواد سخت دندان

در حین آماده‌ سازی دندان، توبولهای متعدد عاج نمایان شده و فرآیند ادنتوبلاست در سطح زخم عاج متوقف می‌شود. باز شدن مکانیکی توبولهای عاج و تغییر فشار داخل پالپ باعث می‌شود مایعات داخل دندان از طریق توبولهای عاج به سطح باز عاج جریان پیدا کند که در نتیجه آن پالپ دچار بی آبی و خشکی می‌شود. به علت ترشح مایعات داخل پالپ به سطح باز عاج، ممکن است ادنتوبلاست به شکل منفعل به توبولهای عاج انتقال یابد.

  • جراحات مربوط به آماده‌سازی دندان

به دلیل آماده ‌سازی دندان، لایه عاج ممکن است تحت حرارت زیاد قرار گرفته و یا حتی بسوزد. در موارد شدید تاول‌های سوختگی در پالپ شکل می‌گیرند که نشان دهنده تغییرات واکوئل مانند هستند. به طور کلی آسیب‌های ناشی از آماده سازی دندان مانند حرارت زیاد همیشه در ناحیه ادنتوبلاست اتفاق می‌افتد. بنابراین پیامد جراحات حاصل از آماده ‌سازی عاج، ممکن است پالپیت حاد یا مزمن باشد. پالپیت مزمن ممکن است منجربه نکروز پالپ شود، حتی در صورتی که در ابتدا علایم بسیار کمی داشته و یا هیچ علامتی ایجاد ننموده باشد.

  • مواد پر کننده دندان

مواد مختلفی که برای پر کردن دندان استفاده می‌شود ممکن است باعث آسیب‌های شیمیایی پالپ دندان شود به خصوص در صورتی که لایه عاج باقی مانده بین پوسیدگی و پالپ نازک باشد.

  • چسب مخصوص دندانپزشکی

چسبهای سنگ و سیلیکات به وضوح به پالپ آسیب وارد میکنند.

  • پرشدگی آمالگام

در صورتی که پوسیدگی دندان به یک سوم میانی عاج و یا حتی نزدیک‌تر به پالپ رسیده باشند باید پر کننده آمالگام را تنها پس از استفاده از محافظ مناسب عاج استفاده نمود.

  • پرشدگی کامپوزیت

این که آیا مواد کامپوزیت آسیبی به پالپ وارد می‌کنند یا خیر در حال حاضر مورد بحث است. اکثر دندانپزشکان اتفاق ‌نظر دارند که این ماده پر کننده دندان ممکن است باعث التهاب مزمن و حتی نکروز پالپ شود. بنابراین هنگام پر کردن دندان با کامپوزیت در موارد پوسیدگی عمیق باید محافظت از پالپ انجام شود.

هنگامی که رزین کامپوزیت در ترکیب با چسب عاج مورد استفاده قرار می‌گیرد، ارزیابی آسیب احتمالی که ممکن است به پالپ دندان وارد شود متفاوت است. چسب عاج در تماس با بافت پالپ ماده ای سیتوتوکسین به شمار می‌آید بنابراین نباید در تماس مستقیم با پالپ قرار بگیرد. حتی در صورتی که لایه عاج سالم و دست نخورده باشد، ترکیبات چسب عاج ممکن است به پالپ نفوذ کند بنابراین بخش‌هایی از عاج که نزدیک به پالپ قرار دارند، باید پیش از استفاده از این مواد به صورت موضعی با محافظت از پالپ تحت درمان قرار بگیرند.

  • درمان‌های ارتودنسی

گاهی اوقات ممکن است درمان‌های ارتودنسی منجر به آسیب‌های گسترده پالپ شوند. در شرایطی چنین اتفاقی رخ می‌دهد که فشار وارد شده به آنها بیش از حد تحمل آنها باشد. رشته های عروقی عصبی که از طریق فورامن نوک ریشه وارد پالپ می‌شوند، باید بتوانند حرکت دندان هنگام اعمال نیرو توسط وسیله ارتودنسی و درنتیجه جابه‌جایی نوک ریشه را دنبال کنند. در غیر صورت ممکن است اتصال عصبها و رگهای خونی با پالپ در نوک ریشه تحت فشار قرار گرفته و دچار اختلال شده و یا به طور کامل قطع شود. در این صورت خون رسانی به پالپ متوقف شده و در نتیجه بافت‌های پالپ می‌میرند (نکروز).

  • ساییدگی و فرسایش فیزیکی

ساییدگی و فرسایش فیزیکی به معنی از دست رفتن مواد سخت دندان به واسطه تماس دندان‌های بالا و پایین با یکدیگر است و ممکن است باعث آسیب‌های ماندگار شود. هنگامی که براثر دست رفتن ساختار فیزیکی دندان، توبولهای عاج نمایان می‌شود، سموم و مواد دیگر داخل حفره دهان از طریق این توبولها وارد پالپ شده و باعث التهاب آن می‌شود. از نظر فیزیولوژی پالپ برای محافظت از خود در مقابل این مواد آسیب‌زا، عاج اطراف توبولی یا پری توبولار (peritubular ) تولید می‌کند.

  • ضربه و تروما دندان

علاوه بر آسیب‌هایی که به بافت‌های پیرامون ریشه وارد می‌شود، ضربه‌ هایی که به دندان وارد می‌شود به پالپ نیز آسیب وارد می‌کند. بنابراین تغییراتی در پالپ ایجاد می‌شود که ممکن است به مرگ کامل بافت‌های پالپ خاتمه یابد. فرایندهای جذب مانند گرانولوم داخلی نیز ممکن است پس از ضربه دیدن دندان اتفاق بیفتد.

  • ترک ‌خوردگی دندان

برخی از موارد ترک‌ خوردگی ممکن است باعث پالپیت مزمن و گاهی اوقات پالپیت حاد شود.

۳۰ دی ۱۳۹۶

پولیپ دندان چیست؟  

پولیپ پالپ دندان (dental pulp polyp) یا پالپیت هایپرپلازی بلند مدت به بافتهای ملتهب متورم صورتی رنگی گفته میشود که از طریق حقره ای در سطح بیرونی دندان، از داخل دندان بیرون زده و به فضای داخل دهان رو به گسترش است. در مرحله ای ممکن است سطح پوشیده روی دندان نهفته، باز شود.

این رشد غیر طبیعی بافتها برگشت پذیر نیست و با درمان دارویی برطرف نمیشود. درمان متداول پولیپ پالپ دندان، درمان ریشه همراه با قرار دادن روکش دندان است. دندانی که به شدت تحت تاثیر پولیپ قرار گرفته باشد، باید کشیده شود. سپس با استفاده از پروتزهای دندانی مانند ایمپلنت زیبایی و عملکرد به دندان باز میگردد.

پولیپ دندان
پولیپ دندان

چه عواملی باعث تشکیل پولیپ دندان میشوند؟

پولیپ دندان غالبا در اثر پوسیدگی در یک دندان بزرگ مانند دندان عقل و عدم درمان به موقع آن اتفاق می‌افتد. پولیپ دندان معمولاً در دندان آسیاب بزرگ دوم دائمی یا گاهی دندان آسیاب بزرگ اول دائمی ایجاد می‌شود. علت آن این است که معمولا این نوع دندانها بیشتر از دندان‌های دیگر در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند و آسیب می‌بینند. این وضعیت در شرایطی ایجاد میشود که دندان‌ها در سنی که گردش خون هنوز در ریشه دندان به خوبی برقرار است، دچار پوسیدگی گسترده شده اند. این نشان می‌دهد در واقع این فرایند در اوایل زندگی (کودکی) شروع می‌شود اگر چه خود ضایعه ممکن است بعدها دیده شود. ادامه یافتن فعالیت باکتریهای مضر که باعث ایجاد پوسیدگی شده اند، منجر به ناراحتی و تورم پالپ داخل دندان میشود.

عامل دوم تشکیل پولیپ دندان، آسیب دیدگی دندان در شرایطی است که پر شدگی یا روکش دندان استفاده نشده است.

پولیپ دندان
پولیپ دندان

ظاهر پولیپ دندان چگونه است؟

مشخصه های پولیپ دندان بسیار متغیر است و ممکن است از لمس ابریشمی و صاف تا اسفنجی یا غده غده تجربه شود.

رنگ پولیپ پالپ دندان از صورتی مایل به سفید تا قرمز پر رنگ میتواند باشد.

معمولا وجود پولیپ متورم هنگامی مشخص میشود که از داخل دندان (از یک ضایعه پوسیدگی) بیرون میزدند.

ضایعه به صورت یک توده خونریزی دهنده گرانولی در حال رشد از دندان آشکار میشود. زخم سطح این ناحیه ممکن است با رنگ خاکستری تا سفید دیده شده و یا ممکن است سطح آن رنگ یکدست داشته و مشابه مخاط مجاور دیده شود.

لمس پولیپ غالبا منجر به خونریزی جزئی شده و هیچ ناراحتی ایجاد نمیکند.

پولیپ دندان
پولیپ دندان

عوامل زمینه ساز پولیپ دندان

 

عدم دسترسی به درمان‌های دندانپزشکی این وضعیت در کشورهای در حال توسعه شایع‌تر است و در کشورهایی که مردم به مراقبت‌های دندانپزشکی، دسترسی بیشتری دارند کمتر دیده می‌شود.

قومیت و نژاد – بروز این وضعیت در تمام قومیت‌ها و نژادها به یک اندازه است. با این حال افرادی که از نظر موقعیت اجتماعی اقتصادی در سطح پایین‌تری قرار دارد و دسترسی محدودی به درمان‌های دندانپزشکی دارند بیشتر دچار پولیپ دندان میشوند.

جنسیت جنسیت نقشی در این ضایعه دهانی ندارد.

سن این ‌مشکل پالپ دندان تقریباً منحصراً در کودکان و جوانان اتفاق می‌افتد. علت این است که مقاومت بالای بافتی در این گروه سنی وجود دارد که باعث میشود در اثر واکنش محافظتی غیر طبیعی پالپ، این محفظه سوراخ شود. معمولا بافتها از ضایعه پوسیدگی دندان بیرون میزنند.

پولیپ ممکن است در دندان‌های شیری و یا دندان‌های دائمی دیده شود. بیشتر مواردی که در آنها تروما عامل مسبب این وضعیت در دندان‌های شیری جلویی است، در کودکان دو ساله یا کوچک‌تر دیده می‌شود.

علائم پولیپ دندان

این وضعیت به طور کلی بدون علامت بوده و گاهی اوقات ممکن است جویدن باعث حساسیت دندان به لمس شود. گاهی اوقات ممکن است خونریزی موضعی جزئی اتفاق بیفتد. پولیپ بزرگ شده و تمام سطح حفره پوسیدگی را میپوشاند.

درمان پولیپ

درمان شامل برداشتن بافت پالپوئید و پس از آن برداشتن کامل پالپ می باشد. هنگامی که توده پالپ دندان برداشته شد، خونریزی را میتوان با اعمال فشار کنترل نمود.

۱۶ دی ۱۳۹۶

پالپیت چیست؟

پالپیت به التهاب پالپ دندان گفته می‌شود که در اثر پوسیدگی دندان، جراحت یا درمان‌های مکرر دندانپزشکی اتفاق می‌افتد. پالپ بخش مرکزی دندان است که رگهای خونی و عصب ها در آن قرار دارند. پالپ مسئول ارسال سیگنال درد به هنگام آسیب‌ دیدگی است. همچنین در دوران رشد دندان، مواد مغذی از طریق پالپ تأمین می‌شود.

علامت اصلی پالپیت، احساس درد است. تشخیص این وضعیت بر اساس یافته ‌های بالینی و تأیید آن توسط عکس پرتو ایکس انجام می‌شود. درمان شامل برداشتن بخش پوسیده و عفونی و ترمیم دندان آسیب دیده است اما در صورتی که پالپیت گسترش یافته و برگشت ‌ناپذیر باشد باید عصب‌ کشی انجام شده یا دندان کشیده شود.

پالپیت یا التهاب داخل دندان
پالپیت یا التهاب داخل دندان

در چه شرایطی پالپیت اتفاق می‌افتد؟

  • در صورتی که پوسیدگی دندان گسترش یافته و به عمق لایه عاج دندان برسد.
  • در صورتی که دندان چندین مرتبه تحت درمان‌های دندانپزشکی تهاجم قرار گرفته باشد.
  • جراحات و ضرباتی که باعث آسیب دیدن رگهای خونی و عصبهای پالپ شده باشند.

انواع پالپیت

پالپیت ممکن است برگشت ‌پذیر و یا برگشت ‌ناپذیر باشد. پالپیت برگشت‌ پذیر به صورت التهاب محدود اتفاق‌افتاده و دندان را می‌توان با پرکردن ساده درمان نمود. در پالپیت برگشت ‌ناپذیر تورم داخل دندان باعث به مخاطره افتادن گردش خون و موجب مرگ پالپ شده است و در نتیجه آن بافت‌ها عفونی شده و باید تخلیه شوند.

عوارض پالپیت

پیامدهای پالپیت عبارتند از پریودنتیت نوک ریشه ، تشکیل آبسه در نوک ریشه، سلولیت (التهاب باکتریایی که پوست را درگیر می‌کند) و استئومیلیت فک. گسترش التهاب در دندان‌های فک بالا ممکن است باعث سینوزیت چرکی، مننژیت، آبسه مغزی، سلولیت کره چشم و ترومبوز سینوس غاری شود. گسترش التهاب از دندان‌های فک پ%D

۵ دی ۱۳۹۶

در فرایند درمان ریشه (عصب ‌کشی) محفظه پالپ دندان تخلیه شده و تمیز و ضد عفونی می‌شود. سپس برای جلوگیری از نفوذ آلودگی‌ها به داخل دندان و عفونت مجدد، این محفظه باید پر و مهر و موم شود.

عصب ‌کشی یا درمان ریشه

در فرایند عصب ‌کشی یا درمان ریشه ابتدا سوراخی در تاج دندان ایجاد می‌شود تا دندانپزشک به محفظه پالپ و ریشه دسترسی داشته باشد. سپس مجرای ریشه با استفاده از ابزار دستی به نام فایل تمیز و پاک سازی می‌شود. مرحله نهایی کار کردن دندان است.

پر کردن دندان در درمان ریشه
پر کردن دندان در درمان ریشه

پر کردن مجرای ریشه دندان

مرحله نهایی درمان ریشه یا عصب ‌کشی پر کردن مجرای ریشه دندانها است. پس از آن که مجرای ریشه کاملاً تمیز و پاک سازی شد، دیواره‌ های آن اندکی تراشیده شده و در نهایت ضد عفونی می‌شود. اکنون نوبت به پر کردن مجرای ریشه و محفظه پالپ فرا می‌رسد.

برای موفقیت‌ آمیز بودن درمان ریشه باید تمام مجراهای فرعی ریشه نیز شناسایی و درمان شود در غیر این صورت مجدداً عفونت اتفاق ‌افتاده و درمان با شکست مواجه می‌شود. مواد پر کننده ریشه دندان باید تا نوک ریشه برسند.

در حالت نرمال مواد پر کننده ریشه رادیواپاک هستند. رادیواپاک به موادی گفته می‌شود که پرتوی ایکس از آنها عبور نمی‌کند و تراکم بالایی در این محل وجود دارد. این مواد نقطه مقابل رادیولوسنت هستند که پرتوی ایکس به راحتی از آن‌ها عبور می‌کند و تراکم پایین دارند، به همین علت در عکس پرتوی ایکس به رنگ سیاه یا تقریباً سیاه دیده می‌شوند. رادیواپاک بودن مواد پر کننده دندان باعث می‌شود بتوان وضعیت آن را عکس پرتو ایکس مشاهده نموده و از درستی کار اطمینان حاصل نمود. ساختارهای رادیواپاک در عکس‌های پرتو ایکس معمولی به رنگ سفید یا تقریباً سفید دیده می‌شود.

انواع مواد پر کننده ریشه و پالپ دندان

پر کردن دندان در درمان ریشه
پر کردن دندان در درمان ریشه
پر کردن دندان در درمان ریشه
پر کردن دندان در درمان ریشه
  • گاتاپرچا

گاتاپرچا ماده استاندارد برای پر کردن داخل دندان است. این ماده یک پلیمر طبیعی است که از لاتکس به ‌دست ‌آمده از نوعی درخت (پرچا) ساخته می‌شود. گاتاپرچا به شکل مخروط هایی با اندازه‌ های مختلف و برچسب‌های رنگی ساخته و استفاده می‌شوند (شکل بالا). برچسب‌های رنگی نوعی درجه ‌بندی هستند به این معنی که رنگ سفید کمترین قطر را دارد و رنگ مشکی از بیشتر قطر برخوردار است.

روش پر کردن دندان با گاتاپرچا

تکنیک‌های مختلفی برای قرار دادن مخروط‌های گاتاپرچا در داخل مجرای ریشه وجود دارد:

  • در تکنیک استاندارد اندودنسی مخروط گاتاپرچا همراه با چسب مخصوص مهر و موم در داخل مجرای ریشه قرار داده می‌شود.
  • در تکنیک دیگر از گاتاپرچا مذاب یا نرم استفاده می‌شود که به صورت تزریق مجرای ریشه را پر می‌کنند.
  • در تکنیک تراکم جانبی از گاتاپرچای سرد استفاده میشود که با ابزار مخصوصی ( اسپردر) در مجرای ریشه فشرده میشود.
پر کردن دندان در درمان ریشه
پر کردن دندان در درمان ریشه

از آنجایی که هر یک از این تکنیک‌ها جنبه‌ های غیر قابل اطمینان دارند، بسیار از دندانپزشکان از ترکیبی از این روش‌ها استفاده می‌کنند.

۲- خمیر درزگیر مجرای ریشه

خمیر درزگیر مجرای ریشه (سیلر) مواد خمیری شکلی هستند که با استفاده از فایلهای مارپیچی با سرعت کم در داخل مجرای ریشه قرار داده میشوند.

پر کردن دندان در درمان ریشه
پر کردن دندان در درمان ریشه

طیف گسترده ‌ای از مواد پر کننده مجرای ریشه از درزگیر بی کنش چسبی گرفته تا مواد فعال کنشگر، وجود دارد که برای استریل کردن مجاری ریشه دندان استفاده میشود.

معمولا مواد به صورت ترکیبی با گاتاپرچا استفاده می‌شود و هدف اصلی از آنها پر کردن حفرات باقی مانده است به طوری که در نهایت مواد پر کننده مجرای ریشه تا حد ممکن متراکم و فشرده باشد.

پس از درمان ریشه (عصب ‌کشی )  

پس از این که مجرای ریشه پر شد و درمان اتمام یافت، نوعی ترمیم یا پر شدگی بر روی دندان قرار می‌گیرد. ممکن است دندان نیاز به روکش پیدا کند. مزیت مهم روکش دندان محافظت و ساختار آسیب دیده دندان است.