• info@dr-azarakhsh.com
  • تماس با ما: 32248378(086)
  • اراک، عباس آباد، مقابل هلال احمر، خیابان عضد، ساختمان پزشکان میراحمد، طبقه چهارم

آرشیو مقالات آموزشی دندانپزشکی

۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷

در بخش قبل، ۵ مورد از سؤال‌های پرتکرار در مورد درمان ریشه دندان را مطرح کردیم و به صورت تخصصی و عمومی به آنها پاسخ دادیم. اما طبیعی است که سؤالات مطرح شده و ابهامات موجود در این زمینه بسیار بیشتر از پنج سؤال باشند و با توجه به اینکه افراد زیادی در سطح جامعه با این پدیده مواجه هستند، طبیعی است که تعداد سؤالات مطرح شده در این زمینه بسیار بیشتر باشد.

 به همین دلیل در این مطلب قصد داریم به پنج مورد دیگر از سؤالات و ابهامات مطرح شده در مورد ریشه دندان بپردازیم و برای آنها پاسخ‌هایی مطرح کنیم. پس با ما همراه باشید!

۱۰ سؤال پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
۱۰ سؤال پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

آیا درمان ریشه دندان هزینه زیادی دارد؟

 در مورد هزینه درمان ریشه دندان مسائل زیادی مطرح می‌شود و به طور کلی به فرایندهایی که در جریان آن انجام می‌شود بستگی دارد. برخی از اندودنتیست ها سطح انتظار بالاتری دارند و برخی دیگر به هزینه‌های کمتری قانع می‌شوند؛ بنابراین می‌توان گفت که برای انجام درمانهای دندانپزشکی قیمت ثابتی وجود ندارد. معمولاً درمان ریشه دندان نسبت به پر کردن آن هزینه بیشتری دارند، اما از خارج کردن آن ارزان‌تر است.

 در صورت عدم درمان، عفونت ریشه دندان می‌تواند در نهایت منجر به خارج کردن دندان شود. بنابراین توصیه می‌شود که اگر به خاطر مشکلات دندان پزشکی به بررسی‌های پیشرفته‌تر نیاز دارید، حتماً بلافاصله به یک متخصص مراجعه کنید. برنامه‌های مختلفی وجود دارد که می‌توانید در آن‌ها عضو شوید و از این طریق  هزینه‌های خود را کاهش دهید. البته مطمئن باشید هزینه‌هایی که برای درمان ریشه دندان خود می‌پردازید بهتر از این است که مجبور به از دست دادن دندان خود شوید.

آیا در روند درمان ریشه دندان احتمال شکست و خطا وجود دارد؟

این یکی دیگر از تصورات غلط رایج است که برای مدت بسیار طولانی در مورد این روش درمانی وجود داشت. در حال حاضر با توجه به پیشرفته در حوزه دندانپزشکی، میزان موفقیت در درمان ریشه دندان در حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد قرار دارد. بنابراین واضح است که شانس شما برای داشتن یک دندان سالم و باقی ماندن آن در طول عمر شما بسیار زیاد است.

در حقیقت چیزی به اسم شکست یا خطا در مورد درمان ریشه دندان وجود ندارد؛ اما ممکن است تعداد بسیار کمی از افراد در طول زندگی خود با عفونت مجدد آن مواجه شوند. باید پذیرفت که هیچ تضمینی برای جلوگیری از این پدیده وجود ندارد؛ زیرا در حال حاضر از لحاظ پزشکی هیچ ماده‌ای ساخته نشده است که مقاومت ۱۰۰ درصدی در برابر باکتری‌ها داشته باشد. البته خبر خوب این است که محققان به دنبال روش‌های مختلف برای موفقیت در این کار هستند.

 اگر یک عفونت تکراری در دندان اتفاق بیفتد، اندودنتیست دندان‌های شما را تحت نظر قرار می‌دهند و تصمیم می‌گیرد که آیا به اندازه کافی قوی است که مجدداً درمان شده و درمان ریشه دندان بر روی آن صورت گیرد. معمولاً اگر وضعیت فیزیکی و جسمی دندان به صورتی باشد که اندودنتیست بتوانند روند درمان را مجدداً بر روی آن انجام دهد، احتمالاً شرایط درمانی تکراری برای آن در نظر خواهد گرفت.

۱۰ سؤال پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
۱۰ سؤال پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

آیا احتمال دارد که دندان خود را از دست بدهند؟

 در مورد تمامی درمانهای دندانپزشکی، نتیجه نهایی کار به طور کامل به میزان آسیب دیدگی و اندازه آن بستگی دارد. با این حال برای یک دندانپزشک دشوار است که به کشیدن یک دندان رضایت دهد، حتی اگر یک دندان را بکشد یا دچار پوسیدگی شده باشد. در حقیقت در علم دندانپزشکی مدرن این آخرین راه ممکن است. اما خوشبختانه در حال حاضر شیوه‌های مختلفی برای درمان دندان به وجود آمده است که به شکل مختلف برای حفظ دندان‌ها تلاش می‌کنند و از کشیدن آنها در شرایط مختلف جلوگیری می‌کنند.

بنابراین، احتمال از دست دادن دندان‌ها بسیار کم است، مگر اینکه میزان آسیب دیدگی آنها به حدی شدید باشد که امکان حذف کردن آنها وجود نداشته باشد. اگر دندان ترک خورده باشد یا شکسته شود، ممکن است راهی برای درمان آن وجود نداشته باشد. همچنین اگر به آبسه دندان اجازه دهد که پیشرفت کند و ساختار دندان را تضعیف کند، بافت پالپ دندان به شدت آسیب دیده و امکان باقیماندن ساختار آن وجود ندارد. با این حال، دندانپزشک و اندودنتیست شیوه‌های مختلفی از جمله درمان ریشه دندان را امتحان می‌کنند تا از دست رفتن دندان جلوگیری کنند.

آیا درمان ریشه دندان منجر به وجود آمدن یک دندان مرده می‌شود؟

 درمان ریشه دندان منجر به ایجاد دندان‌های مرده می‌شود بحث برانگیز است اما تا حدودی نیز حقیقت دارد و ممکن است بخشی از آن نادرست باشد. این مورد ناشی از این واقعیت است که در این روش درمانی تمامی بافت عصبی و پالپ دندان تخلیه می‌شود و عملاً چیزی از قسمت‌های زنده آن باقی نمی‌ماند. با این حال، تا زمانی که این شیوه درمانی فقط بر روی دندان بزرگسالان انجام می‌شود، عملاً هیچ نشانه حیاتی در او به وجود نمی‌آیند و روند رشد و زندگی آن متوقف می‌شود.

 درمان ریشه دندان بر رویا فراد خردسال مانند نوجوانان انجام نمی‌شود، زیرا این افراد به بافت‌های عصبی نیاز دارند تا به روند رشد خود ادامه دهند. با این حال در بزرگسالان، این بافت بخشی از مکانیسم درد است و باعث می‌شود که به شما در مورد وجود مشکل در دندان هشدار دهد. اما اگر شما درمان ریشه دندان را انجام دهید، عملاً بخش زنده و عصبی آن را خارج خواهید کرد. بنابراین اگر این بافت عصبی خارج شود هیچ احساسی نخواهید داشت و سرما و گرما را احساس نخواهید کرد.

۱۰ سؤال پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
۱۰ سؤال پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

 آیا درمان ریشه دندان از لحاظ جسمی برای من خطرناک است؟

بعضی از افراد معتقدند که درمان ریشه دندان برای سلامت کلی جسمانی بسیار بد است. تاکنون هیچ شواهدی برای تأییدیه این نظریه پیدا نشده است و در حقیقت به کلی از بین رفته است. این دیدگاه بر مبنای این تئوری بوجود آمده است که هر نوع باکتری که در دهان فرد ایجاد می‌شود و زندگی می‌کند، به مرور زمان به سایر قسمتهای بدن نفوذ کرده و بر روی آن‌ها تأثیر گذار است. این نظریه کاملاً نادرست بوده و حتی بسیاری از باکتری‌ها رفتار مناسبی دارند و حتی تأثیر مفید آنها بر روی بدن نیز به اثبات رسیده است.

 به این ترتیب باید دهان را مانند سایر اعضای بدن در نظر گرفت و همانطور که در آنها باکتری‌های خوب و مضر وجود دارد، در دهان نیز باکتری‌های مفید و مضر دیده می‌شود. اگر باکتری‌های مضر به مدت طولانی در داخل دهان باقی بمانند و نکات بهداشت دهان و دندان را به شکل مناسبی انجام ندهد، طبیعی است که سلامت شخصی از جهات مختلف تحت تأثیر قرار می‌گیرد و ربطی به شیوه‌های درمانی مانند درمان ریشه دندان ندارد.

در این دو مقاله تلاش شد که به ابهامات و سؤالات مختلفی در مورد شیوه درمان ریشه دندان پاسخ داده شود. اگر هنوز هم در این مورد ابهام دارید و نیاز به مشاوره دارید، با ما در تماس باشید.

 

۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷

درمان ریشه دندان یا در اصطلاح عصب کشی دندان یکی از شیوه‌های دندانپزشکی برای جلوگیری از پیشروی عفونت دندان و به وجود آمدن عواقب جدیتر است که دندان‌ها را در برابر مشکلات مختلف محافظت می‌کند. اگر شما هم از کسانی هستید که اخیراً اندودنتیست ها به شما اطلاع داده‌اند که باید دندان‌های خود را از عصب کشی کنید، به احتمال زیاد کمی عصبی هستید و در مورد نتیجه آن نگران هستید. اما در حقیقت هیچ نیازی به نگرانی نیست و درمان ریشه دندان یک شیوه کاملاً معمولی است که هر ساله میلیون ها نفر در دنیا آن را انجام می‌دهند و معمولاً در عرض چند ساعت نیز تکمیل می‌شود.

 به عنوان یک مرکز مرتبط با درمان ریشه دندان، در ادامه ده سؤال پرتکرار که به تکرار پرسیده می شود راذکر می‌کنیم و به عنوان یک متخصص اندودنتیست به آنها جواب می‌دهیم. پس با ما همراه باشید!

سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

۱-    چرا افراد مختلف به درمان ریشه دندان نیاز دارند؟

بررسی استفاده از درمان ریشه دندان اهمیت بسیاری دارد به خوبی می‌تواند نقش درمان ریشه دندان در حفظ آنها را نشان دهد. مشکلات متعددی ممکن است برای فرد رخ دهد که به این شیوه درمانی نیاز دارد. برخی از شایع‌ترین مشکل‌ها عبارتند از شکاف در دندان، شکستگی، حفره‌های جدی و عفونت در ریشه دندان.

اساساً تمامی این شرایط باعث ایجاد عفونت در ریشه دندان منجر می‌شود و باید شیوه‌های مختلفی برای اصلاح آن در نظر گرفت. بنابراین می‌توان گفت که افراد مختلفی برای استفاده از شیوه درمان ریشه دندان کاندید هستند و هر کدام از آنها ممکن است به دلایل مختلفی مجبور به استفاده از این شیوه درمانی شوند. البته نتیجه نهایی که این بیماران دریافت می‌کنند این است که از پدیده از دست دادن دندان رها می‌شوند.

۲-    عفونت ریشه دندان چیست و چگونه از آن اطلاع داشته باشند؟

 هنگامی که در بخش پایینی دندان‌ها (زیر لثه) حفره‌های ایجاد می‌شود، باکتری‌ها به سرعت به بخش داخلی دندان نفوذ کرده و باعث از بین رفتن بخش‌های داخلی و زنده آن می‌شود. این وضعیت برای سلامتی دندانها و لثه‌ها بسیار بد است و فشار زیادی بر روی بافت‌های اطراف دهان ایجاد می‌کند. اگر روش درمانی مختلفی برای این موضوع در نظر گرفته نشود، باعث از بین رفتن دندان‌ها و ایجاد بیماری‌های شدید در لثه می‌شود.

 تشخیص عفونت ریشه دندان گاهی اوقات می‌تواند بسیار ساده باشد و در برخی موارد پیچیده‌تر است. معمولان تشخیص دادن آنها توسط دندانپزشک یا اندودنتیست صورت می‌گیرد و حتی در برخی موارد ممکن است چندان درد محسوسی نیز نداشته باشد. از لحاظ ظاهری، می‌توان به وجود  تاول‌های همانند جوش، التهاب در لثه، تغییر رنگ دندان‌ها، حساسیت به موارد مختلف و حتی درد اشاره کرد. البته توجه داشته باشید که درمان ریشه دندان ممکن است در برخی از آنها کارایی داشته باشد و اگر وضعیت عفونت بسیار حاد باشد، ممکن است اندودنتیست یا دندانپزشک برای خارج کردن دندان بیمار اقدام کند.

سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

۳-    در جریان درمان ریشه دندان چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

درمان ریشه دندان معمولاً شامل سه یا چهار فرآیند جداگانه است که معمولاً چند ساعت طول می‌کشد. این فرایند ممکن است برای دندانپزشک یا اندودنتیست دشوار و پیچیده باشد، با درد یا استرس برای بیمار همراه نیست و بیمار تنها کاری که باید انجام دهد این است که برای مدت طولانی بنشیند. این شیوه درمانی از ایجاد یک سوراخ در قسمت بالایی دندان شروع می‌شود که توسط مته‌های مخصوص صورت می‌گیرد. در گام دوم، اندودنتیست با استفاده از یک ابزار خاص اقدام به تخلیه پالپ دندان و قسمتهای عفونی آن می‌کند.

پس از خالی کردن دندان توسط دستگاه‌های مکنده قوی، فضای داخلی دندان با استفاده از مواد آنتی بیوتیک و ضدعفونی کننده قوی شستشو داده می‌شود و تمام باکتری‌های آن از بین می‌رود. در مرحله بعدی، این فضای داخلی با استفاده از ماده گوتاپرکا پر می‌شود و از این طریق یک مانع بزرگ برای حمله باکتری‌ها بوجود می‌آید. آخرین مرحله درمان ارتودنسی شامل قرار دادن تاج دندان می‌شود که معمولاً چند روز بعد از پر کردن دندان انجام می‌شود، اما تصمیم نهایی در مورد آن بر عهده اندودنتیست و بیمار است

۴-    چرا دندانپزشک پس از درمان از تاج دندان برای من استفاده می‌کند؟

هنگامی که درمان ریشه دندان کامل می‌شود، دندانپزشک باید به دنبال یک گزینه برای بازسازی دندان باشد و به سراغ گزینه‌هایی مانند استفاده از تاج دندان برای پوشاندن سطح دندان می‌رود.  معمولاً زمانی که بخش‌های داخلی دندان تخلیه می‌شود، اندودنتیست با استفاده از مواد مختلف، بخش‌های داخلی دندان را ضدعفونی کرده و باکتری‌ها را از بین می‌برد. در مرحله بعدی با استفاده از مواد پرکننده، تمامی قسمت‌های برداشته شده را پر می‌کند و از این طریق از وجود آمدن عفونت مجدد جلوگیری می‌کند. اما نمی‌توان این مرحله را آخرین مرحله درمان ریشه دندان دانست، زیرا ممکن است باکتری‌ها مجدداً به بخش‌های داخلی نفوذ کنند.

 به همین دلیل استفاده از تاج دندان و پوشش دادن سطح دندان کمک می‌کند که فرآیند تعمیر دندان به شکل کامل صورت گیرد. معمولاً اندودنتیست ها توانایی قرار دادن تاج دندان را دارند و معمولاً خودشان این قسمت را انجام می‌دهند؛ اما اگر در این زمینه مهارت کافی نداشته باشد، به بیمار توصیه می‌کند که تاج دندان را برعهده یک دندانپزشک ماهر قرار دهند.

سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان
سؤالات پرتکرار در مورد درمان ریشه یا عصب کشی دندان

۵-    آیا روش درمان ریشه دندان درد آور است؟

 وجود درد در جریان درمان ریشه دندان بسیار نادر است؛ زیرا اندودنتیست ها سعی می‌کنند که با استفاده از بی حس کننده‌های مختلف عصب‌های دندان را به طور کامل غیر فعال کنند. این روش برای رفع درد دندان و جلوگیری از درد ناشی از برداشتن آن طراحی شده است و فرد هیچ گونه دردی احساس نمی‌کند. البته زمانی که اثر این داروهای بی حس کننده از بین می‌رود، ممکن است به دلیل التهاب کمی درد و تورم وجود داشته باشند که به عنوان بخشی طبیعی از جریان درمان ریشه دندان شناخته می‌شود و مدت کوتاهی در دهان فرد باقی می‌ماند.

۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷

 

آیا می دانید که چرا درمان ریشه دندان درد آور است؟ در حقیقت این سؤال اشتباه است و این شیوه درمانی اگر صحیح و تخصصی انجام شود هیچ گونه دردی ندارد. برخی از مردم تصور می‌کنند که درمان ریشه دندان به این دلیل که کانال ریشه‌ها به عفونت آلوده شده است ممکن است درد آور باشد و به همین دلیل از آن می‌ترسند. در واقع، روش‌های درمانی کانال ریشه دندان معمولاً بدون درد هستند و در کل به این هدف انجام می‌گیرند که درد دندان‌های آلوده را از بین ببرند. باید در نظر داشت که همه دندان دردها نیازی به درمان ریشه دندان ندارند، اما هنگامی که استفاده از این شیوه درمانی ضروری باشد، بهتر است در اسرع وقت انجام شود.

درمان ریشه دندان توسط اندودنتیست ها انجام می‌شود و تشخیص آن نیز به عهده این متخصصین قرار دارد. اما این بدین معنی نیست که نمی‌توانید در تشخیص علائم ابتدایی آن مؤثر باشید. در حقیقت، عفونی شدن دندان دارای علائمی است که شخص می‌تواند با تشخیص آنها به اندودنتیست مراجعه کند.

 در این مطلب قصد داریم برخی از علائم هشدار دهنده نیاز به درمان ریشه دندان را ذکر کنیم و آنها را با علائم تخصصی مقایسه کنیم. پس با ما همراه باشید!

علائم هشدار دهنده نیاز به درمان ریشه دندان
علائم هشدار دهنده نیاز به درمان ریشه دندان

نشانه‌های عمومی که نشان می‌دهند شما به درمان ریشه دندان نیاز دارید؟

 علائمی که ممکن است نشان دهد که شما به درمان ریشه دندان و برطرف کردن عیب دندان خود نیاز دارید؟ مرکز دندان و در زیر مینای محافظ دندان، یک بافت نرم حاوی رگ‌های خونی و اعصاب وجود دارد که با عنوان پالپ دندان شناخته می‌شود. این پالپ از زیر تاج دندان شروع شده و تا ریشه دندان ادامه می‌یابد. این ماده خمیری شکل از رگ های خونی، اعصاب و بافت همبند متأثر است که به آسانی می‌تواند در اثر تماس با محیط بیرونی آلوده دچار عفونت شود. هنگامی که یک دندان به شدت آسیب می‌بیند و در آن حفره‌ها و ترک‌های به وجود می‌آید، باکتری‌ها می‌توانند به بخش‌های آسیب دیده وارد شده و پالپ دندان را عفونی کنند. در این صورت اندودنتیست تشخیص می‌دهد که شما به درمان ریشه دندان نیاز دارید.

 اگر دندان آسیب دیده به سرعت ترمیم نشود، باکتری‌ها می‌توانند یک نقطه عفونی را ایجاد کنند که به مرور زمان باعث از بین رفتن دندان و عفونی شدن سایر قسمت‌های آن می‌شود. در اثر این پدیده بافت استخوانی دندان نیز تحت تأثیر قرار گرفته و به طور بالقوه می‌تواند منجر به از دست رفتن کل دندان شود. باید پذیرفت که درد دندان به تنهایی به این معنی نیست که شما به درمان ریشه دندان نیاز دارید. اما اگر وجود داشته باشد، باید چند نشانه خاص عمومی بیابید که برای شما مسجل کند که دندان شما دچار عفونت شده و به مراجعه به یک اندودنتیست نیاز دارید.

علائم هشدار دهنده نیاز به درمان ریشه دندان
علائم هشدار دهنده نیاز به درمان ریشه دندان

 برخی از نشانه‌های ویژه نشان می‌دهند شما به درمان ریشه دندان نیاز دارید

 

  1. وجود یک حفره، سیاهی یا شکستگی در سطح دندان
  2. احساس درد در دندان به هنگام جویدن غذا یا درد شدید هنگام فشار دادن دندانها بر روی یکدیگر
  3. وجود تورم یا حساسیت در ناحیه لثه‌ها و اطراف دندان‌ها
  4. تورم بیش از حد در اطراف صورت و در گردن
  5. آبسه یا هر ضایعه دیگری که در ناحیه یک لثه دندانها شکل گیرد و یک زائده شبیه به جوش کوچک یا تاول به وجود آورد
  6. حساسیت شدید یا درد در دندان به هنگامی که در معرض غذا یا نوشیدنی گرم و یا سرد قرار می‌گیرند به طوری که باعث شود از خوردن غذا و نوشیدنی منصرف شوید
  7. تیره شدن و یا تغییر رنگ دندان
علائم هشدار دهنده نیاز به درمان ریشه دندان
علائم هشدار دهنده نیاز به درمان ریشه دندان

ابزارها و علائم تخصصی تشخیص عفونت در دندان

 در برخی موارد برای استفاده از گزینه درمان ریشه دندان نباید به علائم عمومی بسنده کرد و نیاز دارید که وضعیت خود را با دندان پزشکی یا اندودنتیست در میان بگذارید. در این حالت آنها می‌توانند به شما کمک کنند که برای انجام درمان ریشه دندان آماده شوید.

برخی از این شرایط عبارتند از:

  • بررسی توسط اشعه ایکس: اشعه ایکس ابزار خوبی برای نشان دادن مشکلات به وجود آمده در سطح دندان است و می‌تواند به راحتی لکه‌های به وجود آمده در نوک ریشه دندان عفونی را تشخیص دهد.
  • وجود جوش های کوچک و تاول مانند در لثه: ضایعات مختلف مربوط به لثه اغلب در اثر وجود دندانهای عفونی و آلوده به وجود می‌آیند. معمولاً بیماران برای رهایی از این ضایعات تلاش می‌کنند که آنها را تخلیه کنند، البته توجه داشته باشید که این موضوع می‌تواند عواقب ناگواری برای بیمار داشته باشد.
  • تیره شدن دندان‌ها : اگر یکی از دندان‌های شما به طور ناگهانی تغییر رنگ دهد، اگر این تغییر رنگ به صورتی باشد که نسبت به دندان‌های سالم رنگ تیره‌تری داشته باشد، ممکن است نشان‌دهنده این موضوع باشد که دندان شما دچار عفونت شده و لازم است که درمان ریشه دندان را انجام دهید.
  • از بین رفتن مواد قبلی استفاده شده در درمان ریشه: یکی دیگر از مواردی که ممکن است شما را به سمت درمان ریشه دندان سوق دهند و اندودنتیست را نیز به انجام این کار راضی کند، از بین رفتن بخشی از کارهای دندانپزشکی قبلی مانند تاج دندان یا مواد پرکننده است که در این صورت باعث می‌شود اعصاب دندان مجدداً در معرض عوامل مختلف قرار گیرند.
۷ اردیبهشت ۱۳۹۷

چرا جراحی اندودنسی انجام می‌شود؟

جراحی‌ اندودنسی برای نجات دندان در شرایط مختلف انجام می‌شود:

  • ممکن است جراحی برای تشخیص انجام شود. در صورتی که دائماً علائمی در دهان دارید اما هیچ مشکلی در عکس پرتوی ایکس دیده نمی‌شود ممکن است مجرا یا شکستگی ریز درد دندان وجود داشته باشد که در درمان‌های غیر جراحی قابل شناسایی نیست. در چنین مواردی جراحی به اندودنتیست امکان می‌دهد بتواند تمامی ریشه دندان را بررسی نماید و مشکل را حل کند.
  • گاهی اوقات رسوبات کلسیم باعث می‌شود مجرای ریشه بیش از حد باریک شده و ابزارهای دندانپزشکی نتوانند در عصب‌ کشی معمولی غیر جراحی، مجرای ریشه دندان را کاملاً تمیز کنند و به انتهای ریشه دسترسی داشته باشند. در صورتی که دندان کلسیتی شده باشد اندودنتیست ممکن است جراحی اندودنسی را برای تمیز کردن و مهر و موم کردن این بخش از مجرای ریشه انجام دهد.
  • معمولاً دندانی که تحت عصب‌ کشی قرار گرفت است می‌تواند در صورت مراقبت مناسب تا آخر عمر به شما خدمت کند و دیگر هرگز نیاز به درمان اندودنسی در آینده نداشته باشد. با این حال در برخی موارد ممکن است دندان به خوبی التیام یافته باشد و یا دچار عفونت مجدد شود. ممکن است دندان درد را چند ماه یا حتی چند سال پس از درمان موفق ریشه تجربه نمایید. در صورتی که این اتفاق رخ دهد ممکن است با کمک جراحی بتوان دندان را نجات داد.
  • ممکن است جراحی اندودنسی برای درمان آسیب ‌دیدگی سطوح ریشه دندان و استخوان پیرامون آن انجام شود.

اگر چه درمان‌های جراحی زیادی وجود دارند که می‌توانند دندان را نجات دهند اما متداولترین و مؤثرترین آنها عملی به نام جراح یا اپیکواِکتومی (apicoectomy ) است. هنگامی که پس از عصب‌ کشی همچنان التهاب و عفونت در ناحیه استخوانی پیرامون نوک ریشه دندان وجود داشته باشد ممکن است نیاز به اپیکواِکتومی احساس شود.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

اپیکواِکتومی چیست؟

در اپیکواِکتومی بافت لثه پیرامون نوک ریشه دندان برش خورده و باز می‌شود تا دندانپزشک به استخوانی که در پس آن قرار گرفته، دسترسی داشته باشد و بتواند از طریق این برش، بافت‌های عفونی یا ملتهب را بردارد. به ‌طور کلی اپیکواِکتومی به جراحی قطع کردن نوک ریشه دندان گفته می‌شود. ممکن است پس از برداشتن بافت‌های آلوده، کمی مواد پر کننده مخصوص در نوک ریشه دندان قرار داده شود تا مجرای ریشه مهر و موم و بسته شود. سپس با چند بخیه برش ایجاد شده در لثه بسته می‌شود. بس از چند ماه استخوان پیرامون نوک ریشه التیام پیدا می‌کند.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

انواع دیگر جراحی اندودنسی چیست؟

از جمله انواع دیگر جراحی اندودنسی می‌توان به تقسیم کردن دندان به دو نیم و ترمیم ریشه آسیب ‌دیده دندان و یا حتی برداشتن یک یا چند ریشه ( قطع ریشه) اشاره کرد. در برخی موارد عمل دیگری به نام بازکاشت تعمدی یا درمان ریشه در خارج از دهان ممکن است انجام شود. در این عمل جراحی ابتدا دندان از حفره دندان خارج شده و در حالی که در خارج از دهان قرار دارد تحت درمان قرار می‌گیرد و سپس دوباره در حفره دندان کاشته و پیوند می‌شود. این عمل جراحی برای نجات دندان انجام می‌شود.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

آیا اپیکواِکتومی درد دارد؟

این عمل جراحی تحت بی‌ حسی موضعی انجام می‌شود بنابراین در حین درمان دردی احساس نمی‌کنید. اما پس از برطرف ‌شدن تاثیر بی حسی ممکن است مقداری ناراحتی، درد و تورم در ناحیه برش تجربه کنید. این کاملاً طبیعی بوده و می‌توانید برای کنترل درد از داروهای مسکن بدون نسخه استفاده کنید.

چه مدت پس از جراحی می‌توانیم به کارهای روزمره برسیم؟

بیشتر بیماران روز بعد از در جراحی می‌توانند فعالیت‌های روزمره از جمله رفتن سر کار یا دانشگاه را از سر بگیرند.

جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست
جراحی ریشه دندان یا اپیکواکتومی چیست

از کجا بدانیم درمان موفقیت ‌آمیز بوده است؟

جراحی اندودنسی به این دلیل انجام می‌شود که دندان‌پزشک معتقد است بهترین راه برای نجات دندان شما همین کار است. با این حال در هیچ درمانی هیچ تضمینی وجود ندارد که نتایج همیشه موفقیت ‌آمیز باشد. بنابراین پس از جراحی باید چکاپهای منظم دندانپزشکی داشته باشید.

به جای اپیکواِکتومی چه درمان‌های دیگری می‌توان انجام داد؟

اغلب تنها درمان جایگزین، کشیدن دندان است. در صورتی ‌که می‌خواهید دندان خود را بکشید باید آن را با نوعی پروتز مصنوعی مانند دندان مصنوعی، ایمپلنت‌ یا بریج جایگزین نمایید.

۳۰ فروردین ۱۳۹۷

فرو رفتن دندان در لثه

گاهی اوقات در نتیجه وارد آمدن ضربه و جراحت به دندان، ممکن است بخشی از آن در حفره دندان فرو برود. هنگامی که این اتفاق رخ می‌دهد باید بلافاصله مراقبت درمانی صورت بگیرد و دندان به موقعیت درست بازگردانده شده و در جای خود پایدار شود. در صورتی که دندان دائمی در حفره دندان فرو رفته باشد معمولاً باید عصب‌ کشی (درمان ریشه) انجام شود. درمان باید ظرف چند روز پس از جراحت صورت بگیرد. بخشی از درمان دارویی خاصی به نام یک هیدروکسید کلسیم است که در داخل دندان قرار داده می‌شود.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

در شرایطی که بخشی از دندان از حفره دندان خارج شده باشد، درمان دندانپزشکی فوری برای تغییر موقعیت و با ثبات کردن آن لازم است. در صورتی که پالپ دندان سالم باشد، نیازی به درمان دیگری وجود ندارد. با این حال در صورتی که پالپ آسیب ‌دیده یا دچار عفونت شود باید عصب ‌کشی انجام شود.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

کنده شدن دندان

در صورتی‌ که دندانتان کامل از جای خود جدا و کنده شود باید هر چه سریع تر به اندودنتیست مراجعه کنید. نکته مهم این است که دندان کنده شده را باید به دقت با خود حمل کرده و به دندانپزشک برسانید و مراقب باشید آسیبی نبیند. از لحظه‌ ای  که دندان از حفره خود جدا می‌شود تا زمانی که پیوند میشود، باید مرطوب بماند. دندان را می‌توانید در یک لیوان شیر و یا لیوان آب خالی بگذارید. می‌توانید کمی نمک به آب اضافه کنید. نجات دندان بستگی زیادی به طول مدتی که دندان در خارج از دهان قرار دارد و نحوه حمل آن دارد. به خاطر داشته باشید تنها دندان‌های دائمی باید دوباره در جای خود کاشته شوند و این کار در مورد دندان‌های شیری معمولاً لازم نیست. از آنجایی‌ که عصب ها و رگهای خونی دندان هنگام وارد آمدن ضربه و کنده شدن دندان آسیب دیده ‌اند، باید عصب ‌کشی انجام شود. بهترین زمان برای عصب ‌کشی را دندانپزشک مشخص می‌کند.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

آسیب‌های دندان‌های کودکان

در صورتی که یک دندان دائمی در حال رشد که هنوز به رشد کامل نرسیده است دچار آسیب ‌دیدگی شود، ملاحظات خاصی باید در نظر گرفته شود. در این موارد باید رشد ریشه دندان مد نظر قرار بگیرد.

انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها
انواع جراحات پالپ دندان و درمان آنها

دندان نابالغ ممکن است برای افزایش احتمال نجات به یکی از درمان‌های زیر نیاز داشته باشد:

اپکسوژنز

هدف از اپکسوژنز (apexogenesis ) در دندان‌های آسیب ‌دیده ای که هنوز به رشد کامل نرسیده ‌اند، نجات پالپ زنده دندان است تا فرآیند رشد ریشه با بستن نوک ریشه ادامه پیدا کند. در حین این درمان داروی خاصی برای تقویت رشد نرمال و بالغ شدن ریشه در داخل دندان قرار داده می‌شود. سپس دندان آسیب دیده تحت نظر قرار می‌گیرد تا مشخص شود آیا تشکیل و رشد ریشه انجام شده است یا نه. در مواردی که پالپ التیام پیدا می‌کند هیچ درمان دیگری لازم نیست. هر چه رشد ریشه کامل‌تر شود احتمال نجات دندان بیشتر می‌شود.

اپکسیفیکاسیون

در صورتی که بافت زنده داخل دندان در حال رشد، آسیب غیر قابل بازگشت دیده باشد درمانی به نام اپکسیفیکاسیون (apexification ) انجام می‌شود. هدف از این درمان کمک به تشکیل بافت‌های سخت پیرامون نوک ریشه است که به بستن نوک ریشه کمک کرده و امکان پر کردن مجرای ریشه را فراهم می‌سازند. از آنجایی ‌که یکپارچگی ساختاری دندان ممکن است در هم ریخته باشد، باید ترمیم نهایی مناسبی برای دندان در نظر گرفته شود.

۲۶ فروردین ۱۳۹۷

هر ساله میلیون‌ها دندان در کودکان و بزرگسالان در اثر حوادث و یا تصادفات از جای خود کنده میشود. اما کنده شدن دندان به معنی از دست دادن دندان نیست بلکه با اقدامات فوری می‌توانید دندان خود را نجات داد و دوباره سال‌های سال و یا حتی تا آخر عمر از آن استفاده کنید.

در صورت کنده شدن دندان چه باید کرد؟

مهم‌تر از هر چیز این است که باید بلافاصله اقدام کنید در غیر این صورت برای نجات دندان دیر می‌شود. بهتر است ظرف ۳۰ دقیقه دندان را سالم به دندانپزشک برسانید.

هنگامی که دندان در اثر ضربه از جای خود کنده میشود، عصبها، رگهای خونی و بافتهای پشتیبانی کننده آن آسیب می بینند. عصبها و رگهای خونی ممکن است دیگر ترمیم نشوند. به همین علت دندان کنده شده تحت عصب کشی قرار میگیرد. با این حال استخوان میتواند به ریشه دندان دوباره متصل شده و آن را پشتیبانی کند. احتمال نجات دندان کنده شده در کودکان کم سن بسیار بیشتر است اما در بزرگسالان نیز میتوان دندان را نجات داد.

اقداماتی که هنگام کنده شدن دندان باید انجام دهیم به صورت زیر است:

۱- دندان را از قسمت تاج (بخش سفید رنگ) گرفته و بردارید.

دقت کنید نباید به ریشه دندان دست بزنید. دندان را در محل حادثه رها نکنید بلکه باید به دقت آن را در قسمت تاج بردارید.

۲- در صورتی که دندان خاکی و کثیف شده است با ملایمت آن را بشویید

دندان را تنها باید با آب خالی بشویید تا خاک نِشسته بر روی آن پاک شود. هرگز از صابون و یا مواد شیمیایی برای این منظور استفاده نکنید. دندان را نمالید و نسایید. نباید دندان را خشک کنید. نباید دندان را در پارچه یا دستمال بپیچید.

۳- در صورت امکان بلافاصله دندان را در حفره دندان قرار دهید

بلافاصله دندان را به دهان بازگردانده و در داخل حفره (سوکت) خود قرار دهید. توجه داشته باشید نباید دندان را زیاد فشار دهید بلکه با انگشت آن را در جای خود با ملایمت و با کمی فشار قرار دهید. برای قرار دادن دندان در جایگاه خود، از تاج آن را بگیرید. سپس دهان خود را به آرامی ببندید. برای نگه داشتن دندان میتوانید با ملایمت آن را گاز بگیرید و یا با انگشت آن را نگه دارید.

۴- در تمام مدت دندان را مرطوب نگه دارید

کاشت مجدد دندان کنده شده
کاشت مجدد دندان کنده شده

در تمام مدت تا زمانی که پیوند انجام شود، دندان باید در دهان و یا جای دیگر، مرطوب بماند. اگر نمیتوانید دندان را در دهان نگه دارید آن را در یک لیوان شیر بگذارید. دندان را در آب لوله کشی معمولی قرار ندهید چرا که سلولهای حساس ریشه ممکن است نتوانند آب لوله کشی را مدت طولانی تحمل کنند.

۵- ظرف ۳۰ دقیقه خود را به دندانپزشک برسانید

در حالی که دندان را در دهان و یا یک لیوان شیر با خود حمل میکنید فورا به دندانپزشک مراجعه کنید. حتی اگر نتوانستید ظرف ۳۰ دقیقه خود را به دندانپزشک برسانید باز هم با وجود سپری شدن یک یا چند ساعت ممکن است بتوان دندان را نجات داد بنابراین نا امید نشوید.

کاشت مجدد دندان کنده شده
کاشت مجدد دندان کنده شده

پیوند دندان کنده شده چگونه است؟

گاهی اوقات بازکاشت دندان کنده شده به آسانی انجام میشود و گاهی نیز ممکن است این کار بسیار پیچیده باشد. برای مثال در شرایطی که دندان یا استخوان شکسته باشد کار به آسانی نخواهد بود. دندانپزشک از آب برای شستشوی ذرات چسبیده در داخل حفره دندان استفاده میکند.

کاشت مجدد دندان کنده شده
کاشت مجدد دندان کنده شده

سپس دندان را در جای خود قرار میدهد. مهمترین نکته، بازکاشت فوری دندان است که احتمال موفقیت را بالا میبرد. عصب کشی دندان ممکن است بلافاصله انجام شود و یا با تاخیر صورت بگیرد. این بستگی به مدت زمانی که دندان خارج از دهان بوده است و همچنین فاکتورهای دیگر دارد. در هر صورت دندانپزشک دندان کنده شده را با سیم نرم و کامپوزیت یا مواد دیگری به دندانهای مجاور آتل میکند.

شکل- آتل کردن دندان پیوند شده با سیم و باندینگ کامپوزیت
شکل- آتل کردن دندان پیوند شده با سیم و باندینگ کامپوزیت

با این کار تا چند روز دندان در جای خود ثابت می ماند. در مورد مدت زمانی که دندان باید آتل بماند دندانپزشک باید تصمیم گیری نماید.

در صورتی که استخوان پیرامون دندان شکستگی نداشته باشد، ریشه معمولا دوباره به استخوان زیرین متصل میشود. این پیوند مجدد دندان معمولا سه تا چهار هفته طول میکشد. در صورتی که آسیب بیشتر باشد ممکن است شش تا هشت هفته این فرایند پیوند دندان طول بکشد.

سه تا شش ماه بعد باید دندان دوباره معاینه شود. در صورتی که علائمی از عفونت وجود نداشته باشد معاینات سالیانه کافی خواهد بود.

۱۴ فروردین ۱۳۹۷

عفونت داخل دندان به عفونتی گفته می‌شود که پالپ و ریشه را درگیر می‌کند و از آن به ‌عنوان پالپیت یاد می‌شود . عفونت به طرق مختلف در دندان ایجاد می‌شود. عوامل عفونت هر چه که باشد باید هر چه سریع تر تحت درمان قرار بگیرد تا جلوی گسترش آن و همچنین آسیب‌های ماندگار و گسترده گرفته شود.

عوامل عفونت داخل دندان

چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
  • پوسیدگی دندان

عفونت ممکن است در اثر پوسیدگی دندان اتفاق بیفتد. دندان توسط لایه سخت و مقاومی به نام مینا محافظت می‌شود. مینا همان لایه سفید رنگ دندان است که در حالت نرمال تمامی سطح دندان را پوشانده است. در صورتی که بهداشت دهان را به خوبی رعایت نکنید، پلاک‌های باکتریایی در سطح دندان تشکیل شده و در اثر فعالیت آنها اسید تولید می‌شود. اسید باعث حل شدن مینا و باز شدن راه نفوذ باکتری‌ها به داخل دندان می‌شود. همچنین عوامل دیگری مانند مصرف غذاهای اسیدی به صورت مداوم، مصرف غذاهای حاوی قند زیاد و عدم انجام جرم گیری به موقع به فرسایش مینا و ایجاد پوسیدگی دندان کمک می‌کند. هنگامی که پوسیدگی از مینا عبور کرده و به لایه عاج می‌رسد، دندان در خطر قرار می‌گیرد چرا که عاج نرم‌تر از مینا بوده و بسیار آسیب ‌پذیر است. باکتری‌ها از طریق مینا خود را به پالپ رسانده و عفونت را گسترش می‌دهند. پالپ حاوی رگهای خونی، عصب ها و بافت همبند بوده و تنها بخش زنده دندان به شمار می‌آید. در صورتی که عفونت به پالپ برسد دیگر نمی‌توان با پر کردن دندان مشکل را برطرف نمود بلکه باید عصب‌ کشی انجام دهید.

چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
  • آسیب‌هایی فیزیکی مانند ترک ‌خوردگی و شکستگی

در صورتی که دندان در اثر وارد آمدن ضربه‌ های ناگهانی و یا فشار بیش از حد ترک برداشته و یا بشکند، راه نفوذ آلودگی‌های داخل دهان به پالپ باز می‌شود. در صورتی که شکستگی را خیلی زود درمان کنید، راه نفوذ باکتریها بسته می‌شود اما در صورتی که این کار فوراً انجام نشود، باکتری‌ها وارد دندان می‌شوند. به این ترتیب عفونت ایجاد می‌شود. عواملی مانند استفاده از دندان به عنوان ابزار برای مثال شکستن پسته و بادام و یا باز کردن در بطری با دندان ، زمین خوردن، بازی‌های برخوردی و ضربه دیدن دندان، تصادفات، دندان قروچه و به هم فشردن شدن دندان‌ها و همچنین قرار گیری دندان در معرض سرما و گرمای شدید می‌تواند باعث شکستن یا ترک برداشتن آن شود.

اشتباهات دندان‌پزشکی

گاهی اوقات ممکن است در حین درمان دندانپزشکی مشکلاتی از قبیل حرارت بیش از حد در حین دریل کردن اتفاق بیفتد و باعث آسیب ‌دیدگی دندان شود. استفاده نادرست از انواع درمان‌های شامل نور و لیزر نیز می‌تواند باعث آسیب دیدن دندان شود. همچنین ممکن است عفونت از جمله عوارض جانبی درمان‌هایی مانند کاشت ایمپلنت، عصب ‌کشی و یا کشیدن دندان مجاور باشد. اگر چه التهاب معمولاً همراه با عفونت باکتریایی است اما گاهی اوقات ممکن است به علت عوامل دیگری مانند صدمات مکرر اتفاق بیفتد. هنگامی که پالپ دچار التهاب می‌شود، فشار داخل آن افزایش پیدا می‌کند. این افزایش فشار باعث تحت فشار قرار گرفتن عصب‌های دندان و بافت‌های پیرامون آن می‌شود. فشار حاصل از التهاب ممکن است تب خفیف تا شدید ایجاد نماید که بستگی به شدت التهاب و واکنش بدن فرد دارد. به خاطر داشته باشید که بر خلاف سایر بخش‌های بدن که در آنها افزایش فشار را بافت‌های نرم پیرامون متحمل می‌شوند، در پالپ وضعیت متفاوت بوده و از آنجایی که محفظه پالپ توسط بافتهای سخت عاج احاطه شده است فضایی برای تورم وجود ندارد. در نتیجه به واسطه التهاب فشار جریان خون افزایش یافته و درد احساس میشود.

چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟
چه عواملی باعث عفونت دندان میشوند؟

عفونت لثه

در موارد نادر عفونت داخل دندان در اثر بیماری و عفونت لثه ایجاد می‌شود. به این صورت که عفونت داخل لثه گسترش یافته و به دندان نفوذ میکند. در شکل بالا در تصویر سمت چپ لثه سالم و در تصویر سمت راست لثه بیمار را مشاهده میکنید.

۱۵ اسفند ۱۳۹۶

عصب کشی یا درمان ریشه چیست؟

عصب کشی یا درمان ریشه به فرایندی گفته می‌شود که در آن بافت‌های داخل دندان تخلیه شده و دندان پاکسازی  می‌شود. علت نیاز به عصب کشی، التهاب و عفونت فضای داخلی دندان است که به آن پالپ گفته می‌شود. در صورتی که عواملی مانند پوسیدگی عمیق باعث آسیب دیدن پالپ شوند، تنها راه درمان تخلیه محفظه پالپ است. در صورت عفونت گسترش پیدا کرده و به ریشه دندان‌های مجاور، استخوان پیرامون و حتی جریان خون گسترش می‌یابد. هنگامی که با دندان درد به دندانپزشک مراجعه می‌کنید، ممکن است مشکلتان تنها چند دستور ساده برطرف شود و یا مجبور به عصب کشی و یا حتی کشیدن دندان باشید. روش درمان بستگی به علت دندان درد دارد.

شکل- عصب کشی دندان
شکل- عصب کشی دندان

تشخیص نیاز به عصب کشی چگونه است؟

هنگامی که به دندانپزشک مراجعه می‌کنید، دندان‌پزشک پس از شنیدن صحبت‌های شما در مورد علائم و نگرانی‌های تان، دهان شما را معاینه کرده و احتمالاً آزمایش‌هایی برای تأیید تشخیص توصیه می‌کند. به این ترتیب مشخص می‌شود آیا نیاز به عصب کشی دارید یا خیر.

روش‌های معاینه و تشخیص نیاز به عصب ‌کشی دندان

  • عکس پرتوی ایکس
  • بررسی و شناسایی دملهای مداوم یا مکرر لثه
  • شناسایی تغییر رنگ دندان
  • نمایان شدن عصبهای دندان
  • تست دق یا ضربه
  • تست سرما و گرما
  • تست الکتریکی
  • بی ‌حسی انتخابی
  • تست حفره

معمولا تمام روش‌های گفته شده برای معاینه دندان استفاده نمی‌شود و ضرورتی ندارد همه این روش‌ها انجام شوند. همچنین توجه داشته باشید دندانی که نیاز به عصب کشی دارد لزوماً نباید دمل در لثه ایجاد کرده باشد یا باعث تغییر رنگ دندان شده باشد بلکه حتی ممکن است درد هم ایجاد نکند. در بیشتر موارد حتی یکی از روش‌های نام برده مانند عکس پرتوی ایکس می‌تواند اطلاعات کاملی در مورد دندان در اختیار دندانپزشک قرار دهد. با این حال برای تأیید و وضعیت ممکن است از چند روش دیگر بهره برده شود.

عکس پرتوی ایکس
عکس پرتوی ایکس
  • عکس پرتوی ایکس

گاهی اوقات ممکن است دندانی که دچار مشکل شده هیچ درد و تورمی ایجاد نکند بنابراین شما متوجه نیاز فوری دندان به درمان نمی‌شوید. به همین علت چکاپهای منظم دندانپزشکی اهمیت دارد. در عکس‌های پرتوی ایکس بسیاری از مشکلات دندانی حتی اگر در مراحل اولیه باشند شناسایی می‌شوند و به سرعت تحت درمان قرار می‌گیرند، بدون این که نیاز به درمان‌های پیچیده و تهاجمی داشته باشند.

عکس پرتوی ایکس مشکلات زیادی را بر اساس میزان عبور پرتو مشخص می‌کند. نفوذ پذیری بافت‌های مختلف در مقابل پرتوی ایکس متفاوت است و همین موضوع باعث شناسایی انواع ساختارها و ضایعات دهانی می‌شود. برای مثال ممکن است نوک ریشه دندان بافت مدور متفاوتی را نشان دهد که نشان دهنده آبسه است. همچنین تغییرات استخوان به علت عفونت داخل دندان در این تصاویر مشخص می‌شود. با این حال توجه داشته باشید عکس‌های پرتو ایکس همیشه به صورت صد در صد نمی‌تواند یافته عصب کشی دندان را نشان دهد. از طرفی عناصر مشکوکی ممکن است در عکس دیده شود در حالی که هیچ مشکل آسیب‌ شناختی ندارد. بنابراین استفاده از این روش در ترکیب با روش‌های دیگر بسیار مطمئن‌تر خواهد بود.

  • دمل لثه

یکی دیگر از نکات مهم که دندانپزشک هنگام معاینه دهان به آن توجه می‌کند، وجود یا عدم وجود دمل در لثه است که در دندانپزشکی به آن فیستول (fistulous tract) گفته می‌شود. در حقیقت دمل لثه یا فیستول به ترشحات چرکی گفته می‌شود که عفونت داخل دندان را به سمت دهان هدایت کرده و به جای نفوذ به بافت‌های نرم اطراف دندان در دهان تخلیه می‌شود. بنابراین در این حالت چرک داخل دندان راهی به بیرون پیدا کرده است. همچنین ممکن است چرک تجمع یافته در داخل دندان وارد بافت‌های نرم شده و باعث تورم شود. در صورتی که مسیر تخلیه چرک مسدود شده باشد، معمولاً به جای تخلیه و ترشح آن به داخل دهان، شاهد تورم لثه خواهیم بود. در هر حالت معمولاً این نواحی به لمس حساس هستند اما لزوماً تجربه این وضعیت به معنی نیاز به عصب کشی نیست. در برخی موارد ضایعات مشابهی ایجاد می‌شود که در اثر عفونت لثه اتفاق افتاد است و ربطی به پالپ دندان ندارد.

  • تغییر رنگ دندان

هنگامی که دندان دچار تغییر رنگ می‌شود معنی آن ایجاد تغییراتی در فضای عصبی داخل دندان است. در بسیاری از موارد تغییر رنگ دندان نشان ‌دهنده نیاز به عصب کشی می‌باشد. اغلب تغییر رنگ دندان به عنوان یکی از پیامدهای نوعی ضربه دیدن یا ترومای دندان است. جالب است بدانید در برخی موارد ممکن است ۱۰ سال طول بکشد تا تغییر رنگ اتفاق بیفتد. توجه داشته باشید تغییر رنگ دندان ممکن است همراه با دندان درد و یا تورم لثه نباشد . از طرفی سیاه شدن دندان همیشه به معنی نیاز به عصب کشی نیست. این نشانه باید همراه با علایم دیگر باشد تا بتوان علت آن را به صورت دقیق تشخیص داده و درمان نمود.

  • نمایان شدن عصب ها

از آنجایی که نمی‌توان به راحتی مشخص کرد عصب دندان چقدر به سطح دندان نزدیک است، نمایان شدن عصب حتی ممکن است در اثر اشتباهات دندان‌پزشکی نیز اتفاق بیفتد. در این موارد باید عصب کشی انجام شود چرا که نمایان شدن عصب ها باعث تخریب بافت‌ها در آینده خواهد شد. همان طور که پیش‌تر گفته شد عصب ها و رگهای خونی در بخش داخلی دندان که به آن پالپ گفته می‌شود قرار دارند.

  • تست پالپ

عکس‌های پرتوی ایکس، دمل لثه، تغییر رنگ دندان و نمایان شدن عصب نشانگرهای اصلی نیاز به عصب کشی دندان هستند. با این حال ممکن است دندان‌پزشک با استفاده از یک یا چند روش تست پالپ نیاز به عصب کشی دندان را تأیید نماید. تست‌هایی که برای ارزیابی وضعیت آسیب‌دیدگی پالپ و نیاز به عصب کشی انجام شود عبارتند از:

  • ضربه زدن به دندان
  • قرار دادن دندان در معرض محرک داغ یا سرد
  • بی ‌حسی انتخابی
  • تست حفره
  • تست الکتریکی
  • عکس پرتوی ایکس در زوایای مختلف

 

 

۷ اسفند ۱۳۹۶

 

سیگار کشیدن و درمان ریشه ( عصب کشی )

تحقیقات نشان می‌دهد افراد سیگاری بیشتر دچار مشکلات نیازمند عصب‌ کشی دندان می‌شوند. عصب‌ کشی یا درمان ریشه ( Root canal) زمانی انجام می‌شود که پالپ دندان که حاوی عصب ها و رگهای خونی است دچار عفونت و التهاب می‌شود. در عصب‌ کشی بافت‌های عفونی برداشته شده و محفظه خالی پالپ تمیز و ضد عفونی می‌شود. در نهایت پالپ و ریشه با مواد مخصوصی پر می‌شود تا از عفونت مجدد جلوگیری گردد. پژوهشگران بیان می‌دارند یافته ‌های آنها نشان می‌دهد مردانی که سیگار می‌کشند تقریباً دو برابر افرادی که اصلاً سیگار نمی‌کشند نیاز به درمان ریشه و عصب‌ کشی پیدا می‌کنند. این پژوهش بر روی مردان انجام شده است اما احتمالا نتایج آن را میتوان به زنان نیز تعمیم داد.

پژوهشگر این مقاله الیزابت کرایل کی، پروفسور بخش سلامت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه بوستون است. او و همکارانش داده‌ های به‌ دست ‌آمده از بررسی ۸۱۱ مرد را در مدت ۲۸ سال جمع آوری و آنالیز نموده ‌اند. این پژوهش در اواخر دهه ۶۰ میلادی آغاز شده بود. متوسط سن افراد شرکت‌ کننده ۴۸ سال بود و غالباً افراد سفید پوست از طبقه متوسط بودند. این افراد هر سه سال تحت معاینه کامل دندانپزشکی قرار گرفته و عکس پرتوی ایکس از دندان‌هایشان گرفته می‌شد. همچنین عادت سیگار کشیدن نیز در پرونده آنها ثبت می‌شد. در بین تمامی شرکت ‌کنندگان، حدود ۲۳۰ مرد اصلا سیگار نمی‌کشیدند و ۴۴۰ نفر سیگاری بودند.

محققان با عکس پرتوی ایکس، دندان شرکت کننده‌ها را بررسی کردند تا وضعیت مجرای ریشه دندان‌ها را مشخص کنند. در این بررسی‌ها مشخص شد ۹۹۸ دندان در این مدت تحت عصب کشی قرار گرفته است. این دندانها متعلق به ۳۸۵ نفر بودند بنابراین بسیاری از افراد بیش از یک عصب ‌کشی داشته اند. در بین افرادی که هنوز سیگاری بودند، آنهایی که بیش از ۱۲ سال سیگار کشیده بودند بیشتر عصب ‌کشی داشتند. افرادی که هنوز سیگاری بودند اما تعداد سال‌هایی که سیگار کشیده اند، کمتر بوده است کمتر نیاز به عصب‌ کشی پیدا کرده بودند اما احتمال عصب‌ کشی در آنها بیشتر از افرادی بود که اصلا سیگار نکشیده بودند.

در این پژوهش مشخص شد ترک سیگار و پایبندی به عدم مصرف سیگار در کاهش نیاز به عصب ‌کشی مؤثر است. پژوهشگر این مقاله می‌گوید: خبر خوب برای افرادی که سیگار می‌کشند این است که در صورتی که مصرف سیگار را کنار بگذارند احتمال نیاز به درمان عصب ‌کشی در آنها کاهش پیدا می‌کند. مردانی که به مدت نه سال یا بیشتر از آن سیگار را کنار گذاشتند احتمال نیاز به عصب ‌کشی در آنها تقریباً مشابه افراد غیر سیگاری است.

تاثیر دخانیات و سیگار بر درمان ریشه دندان
تاثیر دخانیات و سیگار بر درمان ریشه دندان

وظیفه دندانپزشکان در قبال بیماران سیگاری

تمام دندانپزشکان باید از بیماران خود بپرسد آیا سیگار می‌کشند یا نه، و در صورتی که چنین است باید ببینند آیا بیمار می‌خواهد سیگار را ترک کنند یا خیر. دندانپزشکان می‌توانند چسب نیکوتین و سایر انواع محصولات ترک سیگار را در اختیار بیماران قرار دهند و یا آنها را به کلینیک‌های ترک سیگار ارجاع دهند. عکس پرتوی نمی‌تواند نشان دهد چرا فرد سیگاری بیشتر در خطر نیاز به عصب ‌کشی قرار دارد. بنابراین در این پژوهش نمی‌توان مشخص کرد چه مکانیسم‌ بیولوژی عامل آن است. در زمینه چند احتمال مطرح است:

  • سیگار مقابله با عفونت را برای بدن سخت می‌کند
  • سیگار التهاب را افزایش می‌دهد
  • آسیب‌های ناشی از سیگار باعث اختلال در گردش خون و کاهش اکسیژن‌ رسانی می‌شود

پژوهشگران بیان می‌دارند یافته ‌های این مقاله تایید میکند سیگار یکی از عوامل بیماری‌های دهان و دندان است. مردانی که سیگار می‌کشند بیشترین میزان عصب ‌کشی را به خود اختصاص می‌دهند و افرادی که اصلاً سیگار نمی‌کشند و یا افرادی که مدت طولانی است سیگار را کنار گذاشته اند، حداقل تعداد عصب‌ کشی را دارند. احتمالاً این یافته ‌ها در مورد زنان نیز صادق است. با این حال پی بردن به آن دشوارتر است چرا که از نظر تاریخی زنان مدت زیادی نیست که سیگار می‌کشند و شدت آن نیز به اندازه مردان نبوده است.

۲۹ بهمن ۱۳۹۶

ساختار دندان

پالپ به بخش مرکزی دندان گفته می‌شود که حاوی رگهای خونی و عصب ها و بافت همبند می‌باشد. اگر چه پالپ با لایه عاج و مینا محافظت می‌شود اما بر اثر عوامل مختلف مانند پوسیدگی عمیق، ترک ‌خوردگی و وارد آمدن ضربه ممکن است پالپ دچار آسیب ‌دیدگی شود. عامل بیماری‌ها و مشکلات پالپ ممکن است باکتریایی، فیزیکی، شیمیایی و یا تشعشع باشد. به طور کلی بیماری‌های پالپ چند دسته کلی تقسیم می‌شوند.

مشکلات و بیماری های پالپ دندان
مشکلات و بیماری های پالپ دندان

پالپیت

پالپیت به التهاب پالپ دندان گفته می‌شود. علت آن ممکن است پوسیدگی دندان، تروما یا درمان‌های مکرر دندانپزشکی باشد. نشانه اصلی پالپیت دندان درد است. پالپیت در ابتدا به صورت برگشت پذیر بوده و آسیب ماندگار در پالپ ایجاد نمی‌کند بلکه با درمان مناسب می‌توان پالپ را نجات داد. اما در صورتی که در این مرحله درمان نشود، بیماری پیشروی کرده و به پالپیت برگشت ‌ناپذیر تبدیل می‌شود که در این صورت نمی‌توان با پر کردن دندان آن را درمان نمود. در این مرحله پالپ دچار نکروز شده و در صورت عدم درمان منجر به عفونت پیرامون نوک ریشه دندان می‌شود. پالپیت برگشت پذیر ممکن است حاد و یا مزمن باشد. پالپیت حاد علائمی ایجاد می‌کند اما پالپیت مزمن بدون علامت است. پالپیت برگشت ‌ناپذیر در صورتی‌ که حاد باشد با واکنش غیر طبیعی دندان به محرک‌های سرد یا داغ مشخص می‌شود و در صورتی ‌که مزمن باشد بدون علامت است.

مشکلات و بیماری های پالپ دندان
مشکلات و بیماری های پالپ دندان

تخریب یا دژنراسیون پالپ

این وضعیت معمولاً در افراد سالمند دیده می‌شود و در شرایطی اتفاق می‌افتد که دندان دائماً در معرض محرک‌های خفیف قرار دارد. عامل تحریک دندان ممکن است فرسایش دندان، وجود باکتری‌ها و موارد دیگر باشد. در صورتی که این وضعیت پیشروی کند ممکن است باعث تغییر رنگ دندان شده و دیگر دندان به هیچ محرکی واکنش نشان ندهد. تخریب پالپ ممکن است به دو صورت زیر اتفاق بیفتد:

  • کلسیتی شدن پالپ یا سنگ پالپی علت سنگی شدن پالپ مشخص نیست و شواهدی وجود ندارد که نشانه دهد این وضعیت مرتبط با اختلال سیستمی یا پالپی باشد. اندازه سنگها ممکن است در حد ذرات میکروسکوپی تا توده های بزرگ کلسیتی که تقریبا تمام محفظه پالپ را درگیر کرده است، متغیر باشد. این وضعیت را میتوان از روی عکسهای رادیوگرافی شناسایی کرد.
  • موارد دیگر تعیین شده با تشخیص هیستوپاتولوژی
مشکلات و بیماری های پالپ دندان
مشکلات و بیماری های پالپ دندان

نکروز پالپ

نکروز به مرگ سلول‌ها گفته می‌شود و نکروز پالپ به معنی مرگ پالپ دندان است. نکروز ممکن است تمام پالپ را در بر بگیرد و یا تنها بخشی از آن را درگیر کند. نکروز ممکن است در اثر التهاب و یا به علت جراحت اتفاق بیفتد.