هر ساله میلیون‌ها دندان در کودکان و بزرگسالان در اثر حوادث و یا تصادفات از جای خود کنده میشود. اما کنده شدن دندان به معنی از دست دادن دندان نیست بلکه با اقدامات فوری می‌توانید دندان خود را نجات داد و دوباره سال‌های سال و یا حتی تا آخر عمر از آن استفاده کنید.

در صورت کنده شدن دندان چه باید کرد؟

مهم‌تر از هر چیز این است که باید بلافاصله اقدام کنید در غیر این صورت برای نجات دندان دیر می‌شود. بهتر است ظرف ۳۰ دقیقه دندان را سالم به دندانپزشک برسانید.

هنگامی که دندان در اثر ضربه از جای خود کنده میشود، عصبها، رگهای خونی و بافتهای پشتیبانی کننده آن آسیب می بینند. عصبها و رگهای خونی ممکن است دیگر ترمیم نشوند. به همین علت دندان کنده شده تحت عصب کشی قرار میگیرد. با این حال استخوان میتواند به ریشه دندان دوباره متصل شده و آن را پشتیبانی کند. احتمال نجات دندان کنده شده در کودکان کم سن بسیار بیشتر است اما در بزرگسالان نیز میتوان دندان را نجات داد.

اقداماتی که هنگام کنده شدن دندان باید انجام دهیم به صورت زیر است:

۱- دندان را از قسمت تاج (بخش سفید رنگ) گرفته و بردارید.

دقت کنید نباید به ریشه دندان دست بزنید. دندان را در محل حادثه رها نکنید بلکه باید به دقت آن را در قسمت تاج بردارید.

۲- در صورتی که دندان خاکی و کثیف شده است با ملایمت آن را بشویید

دندان را تنها باید با آب خالی بشویید تا خاک نِشسته بر روی آن پاک شود. هرگز از صابون و یا مواد شیمیایی برای این منظور استفاده نکنید. دندان را نمالید و نسایید. نباید دندان را خشک کنید. نباید دندان را در پارچه یا دستمال بپیچید.

۳- در صورت امکان بلافاصله دندان را در حفره دندان قرار دهید

بلافاصله دندان را به دهان بازگردانده و در داخل حفره (سوکت) خود قرار دهید. توجه داشته باشید نباید دندان را زیاد فشار دهید بلکه با انگشت آن را در جای خود با ملایمت و با کمی فشار قرار دهید. برای قرار دادن دندان در جایگاه خود، از تاج آن را بگیرید. سپس دهان خود را به آرامی ببندید. برای نگه داشتن دندان میتوانید با ملایمت آن را گاز بگیرید و یا با انگشت آن را نگه دارید.

۴- در تمام مدت دندان را مرطوب نگه دارید

کاشت مجدد دندان کنده شده
کاشت مجدد دندان کنده شده

در تمام مدت تا زمانی که پیوند انجام شود، دندان باید در دهان و یا جای دیگر، مرطوب بماند. اگر نمیتوانید دندان را در دهان نگه دارید آن را در یک لیوان شیر بگذارید. دندان را در آب لوله کشی معمولی قرار ندهید چرا که سلولهای حساس ریشه ممکن است نتوانند آب لوله کشی را مدت طولانی تحمل کنند.

۵- ظرف ۳۰ دقیقه خود را به دندانپزشک برسانید

در حالی که دندان را در دهان و یا یک لیوان شیر با خود حمل میکنید فورا به دندانپزشک مراجعه کنید. حتی اگر نتوانستید ظرف ۳۰ دقیقه خود را به دندانپزشک برسانید باز هم با وجود سپری شدن یک یا چند ساعت ممکن است بتوان دندان را نجات داد بنابراین نا امید نشوید.

کاشت مجدد دندان کنده شده
کاشت مجدد دندان کنده شده

پیوند دندان کنده شده چگونه است؟

گاهی اوقات بازکاشت دندان کنده شده به آسانی انجام میشود و گاهی نیز ممکن است این کار بسیار پیچیده باشد. برای مثال در شرایطی که دندان یا استخوان شکسته باشد کار به آسانی نخواهد بود. دندانپزشک از آب برای شستشوی ذرات چسبیده در داخل حفره دندان استفاده میکند.

کاشت مجدد دندان کنده شده
کاشت مجدد دندان کنده شده

سپس دندان را در جای خود قرار میدهد. مهمترین نکته، بازکاشت فوری دندان است که احتمال موفقیت را بالا میبرد. عصب کشی دندان ممکن است بلافاصله انجام شود و یا با تاخیر صورت بگیرد. این بستگی به مدت زمانی که دندان خارج از دهان بوده است و همچنین فاکتورهای دیگر دارد. در هر صورت دندانپزشک دندان کنده شده را با سیم نرم و کامپوزیت یا مواد دیگری به دندانهای مجاور آتل میکند.

شکل- آتل کردن دندان پیوند شده با سیم و باندینگ کامپوزیت
شکل- آتل کردن دندان پیوند شده با سیم و باندینگ کامپوزیت

با این کار تا چند روز دندان در جای خود ثابت می ماند. در مورد مدت زمانی که دندان باید آتل بماند دندانپزشک باید تصمیم گیری نماید.

در صورتی که استخوان پیرامون دندان شکستگی نداشته باشد، ریشه معمولا دوباره به استخوان زیرین متصل میشود. این پیوند مجدد دندان معمولا سه تا چهار هفته طول میکشد. در صورتی که آسیب بیشتر باشد ممکن است شش تا هشت هفته این فرایند پیوند دندان طول بکشد.

سه تا شش ماه بعد باید دندان دوباره معاینه شود. در صورتی که علائمی از عفونت وجود نداشته باشد معاینات سالیانه کافی خواهد بود.